Tuy nhiên, mọi việc diễn ra không hề suôn sẻ và dễ dàng. Thủ tướng  Arseniy Yatsenyuk không chấp nhận đề nghị thỏa thuận liên minh do ông Poroshenko đề nghị với đảng Mặt trận nhân dân của ông và đảng Sampomomich (về hạng ba, sau cuộc bầu cử ngày 26/10).  

Mặt trận nhân dân nhiều hơn đảng Khối Poroshenko của tổng thống Ukraine những 54.439 phiếu, theo hãng tin Bloomberg.

Ông Yatsenyuk nói Mặt trận nhân dân phải có quyền tổ chức nhân sự liên minh và mời các đảng khác tham gia một thỏa thuận cầm quyền trong 20 ngày tới. Ông dự tính giới thiệu các Bộ trưởng vào ngày 3/11.

Ông Yatsenyuk nói rằng: “Theo cách làm của châu Âu, đảng về nhất trong cuộc bầu cử phải khởi động quy trình lập liên minh. Đó là những nguyên tắc để chúng tôi lập một liên minh cầm quyền”. 

Các tuyên bố của ông Yatsenyuk cho thấy dấu hiệu căng thẳng đầu tiên giữa ông với tổng thống Poroshenko, sau khi các đảng thân phương Tây có thể chiếm 2/3 số ghế trong quốc hội, thắng các đảng thân Nga vốn nổi lên sau cuộc nội chiến ở miền đông Ukraine.

The New York Times ngày 30/10 bình luận, trong lịch sử hậu Xô Viết, chính quyền Ukraine đã rơi xuống vũng lầy cạnh tranh luẩn quẩn và nham hiểm giữa 2 quyền lực Tổng thống và Thủ tướng gây ra tình trạng quản lý yếu kém, tham nhũng và bạo lực tràn lan. Rối loạn chức năng bộ máy nhà nước đã biến Ukraine trở thành quốc gia nghèo nhất lục địa châu Âu và lệ thuộc vào ý tưởng bất chợt của người Nga.

Một số nhà phân tích tin rằng Tổng thống và Thủ tướng Ukraine đương nhiệm có thể làm việc cùng nhau vì họ đủ thông minh để tránh cạm bẫy đã đánh sập những người tiền nhiệm. Tuy nhiên những người khác lại nhìn thấy lý do để lo sợ không chỉ bới quá khứ đau buồn của đất nước Ukraine. 

Đầu tiên, Poroshenko và Yatsenyuk đã không đạt được một thỏa thuận về vận động tranh cử 1 đảng trong bầu cử Quốc hội. Thứ hai, giới tinh hoa Ukraine đã thấy được ý định của Tổng thống Poroshenko muốn một đồng minh gần gũi với mình, cùng quê Vinnytsia và là một Phó Thủ tướng, Volodymyr Groysman thay thế Yatsenyuk làm Thủ tướng Ukraine. 

Cuộc đàm phán để thành lập một chính đảng duy nhất giữa 2 phe cánh Porosenko và Yatsenyuk đã bị phá vỡ sau những tranh cãi mỗi phe được kiểm soát bao nhiêu ghế Bộ trưởng. "Đó là nền chính trị Ukraine hiện tại. Cả Poroshenko và Yatsenyuk đều muốn trở thành nhân vật chính", một chính khách giấu tên của Ukraine cho biết.

Theo chuyên gia kinh tế trưởng Tim Ash của Tập đoàn ngân hàng Standard (London): “Yatsenyuk rõ ràng muốn tiếp tục làm thủ tướng, trong khi Poroshenko xem ra sốt ruột muốn có người của ông làm người đứng đầu chính phủ”.

Bà Tymoshenko, của nữ cựu thủ tướng Ukraine, thì cho rằng liên minh cầm quyền nên tập hợp cả 5 đảng thân phương tây, và bà sẽ thúc đẩy để Ukraine gia nhập NATO. Bà còn nói chớ nên quyết định ai là thủ tướng vào lúc này: “Cần có sự đoàn kết tất cả các lực lượng dân chủ và không làm hỏng các cuộc thương lượng”.

Sau tuyên bố của ông Yatsenyuk, tổng thống Poroshenko cũng “mở rộng tối đa liên minh”, theo phó thủ tướng Hroisman, một lãnh đạo cấp cao của Khối Proshenko.

Một số nhà phân tích cho rằng, một trong những thông điệp rõ ràng của cử tri Ukraine đối với bộ máy chính quyền mới qua cuộc bầu cử hôm 26/10 vừa rồi là họ không muốn có nhân vật duy nhất thống trị mọi mặt hoạt động của bộ máy nhà nước như dưới thời Yanukovych.

Tuy nhiên, cuộc chiến giành giật quyền lực giữa Tổng thống và Thủ tướng ở Ukraine xem ra vẫn vô cùng căng thẳng. Trong khi đó, tình hình chiến sự ở miền Đông nước này cũng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Cuộc đấu trên cả chính trường và chiến trường có thể sẽ khiến đất nước Ukraine ngày một suy yếu.

Phương Anh (TH)