Nhiều đại gia nói “không” với cổ tức

Tình trạng DN khất cổ tức đang ngày càng nhiều. Có những DN đã nhiều năm liên tiếp không trả cổ tức cho cổ đông. Điệp khúc này cứ lặp đi lặp lại nhiều lần khiến cho các cổ đông ấm ức, chán nản.

Công ty cổ phần Tập đoàn Masan - Masan Group (MSN) được biết đến là một trong những công ty lớn nhất trong khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam. Trong ĐHCĐ thường niên 2014 mới đây, cổ đông lại tiếp tục nhận được thông tin không trả cổ tức năm 2013, mặc dù lợi nhuận chưa phân phối của Tập đoàn đạt 6.357 tỷ đồng. Đây là năm thứ 4 liên tiếp MSN không trả cổ tức và MSN cho biết sẽ dùng số tiền đó để tiếp tục tái đầu tư, mua bán và sáp nhập (M&A) và đầu tư vào các dự án khác.

Hoàng Anh Gia Lai (HAG) khiến cho các cổ đông phải bất ngờ ngạc nhiên khi công bố chia 5% cổ tức 2012 bằng tiền mặt bởi trong vài năm trở lại đây doanh nghiệp này thuộc tốp đầu trên thị trường chứng khoán không trả cổ tức bằng tiền mặt mà chỉ có cổ phiếu.

Về phía các ngân hàng cũng không khá khẩm hơn, rất nhiều NH thông qua mức cổ tức dưới 5% (tương đương 500 đồng/cp có mệnh giá 10.000 đồng). Nhiều NH thậm chí còn không chia cổ tức 2013 do lợi nhuận thấp như TPBank, SCB, VIB... hoặc lợi nhuận cao nhưng để phục vụ các mục đích khác. Một số NH còn vài năm chưa chia cổ tức như SouthernBank, VietABank...

Tiêu điểm là Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) vừa công bố quyết định không trả cổ tức 2013 mà sẽ dùng nguồn tiền đó để tái đầu tư dài hạn. Nhiều cổ đông của Ngân hàng này cho biết, đã nhiều năm qua, họ không nhận được một đồng cổ tức nào. Điều này khiến các cổ đông ấm ức vì ngân hàng không tính đến lợi ích của cổ đông nhỏ lẻ.

Tại đại hội của Ngân hàng Phương Nam diễn ra giữa tháng 4 vừa qua, các cổ đông đều bức xúc vì 2 năm liên tiếp họ không nhận được cổ tứctrong khi tại ĐHCĐ năm 2013 ngân hàng này đã hứa sẽ trả cổ tức cho cổ đông 8%, mức thù lao cho Hội đồng quản trị (HĐQT) và Ban kiểm soát là 3% trên tổng lợi nhuận trước thuế. Nhưng thực tế, cổ tức mà các cổ đông nhận được chỉ là không… Bức xúc hơn cho các cổ đông là việc HĐQT và Ban kiểm soát lại được trả mức thù lao lên tới… 79% tổng lợi nhuận trước thuế thực hiện.

Một số DN Bất động sản, xây dựng cũng rơi vào tình trạng tương tự. Điển hình là tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (VCR) khất cổ tức 3 năm liên tiếp (2011 - 2013) do âm lợi nhuận.

Kỷ lục “khất” cổ tức nhiều lần nhất hiện vẫn thuộc về CTCP Sông Đà 7 (SD7) khi đã 4, 5 lần gia hạn trả cổ tức năm 2010 và cho đến thời điểm hiện tại, vẫn còn 8% cổ tức năm 2010 còn lại cổ đông chưa nhận được.

Cho đến nay, SD7 vẫn nợ cổ đông cổ tức năm 2010

Doanh nghiệp nhỏ chia cổ tức “khủng”

Trái ngược với tình trạng trên, nhiều DN đang duy trì trả lợi tức một cách khá đều đặn cho cổ đông, mang lại sự tin tưởng và bền vững cho thị trường chứng khoán.

CTCP Cơ khí và Khoáng sản Hà Giang (HGM) cũng đã lên kế hoạch trả cổ tức năm 2014 ở mức tối thiểu 50%, trong đó cổ tức năm 2013 Công ty đã trả cho cổ đông là 70% tương đương 88,2 tỷ đồng, trong khi đó, lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 95 tỷ đồng.

Được biết đến là doanh nghiệp có lịch sử trả cổ tức cao, từ 30 - 70%, CTCP Công viên nước Đầm Sen lại tiếp tục khiến cho cổ đông hứng khởi và yên tâm khi quyết định chi trả cổ tức năm 2013 là 60% bằng tiền, trong khi kế hoạch trước đó là 30%.

Công ty cổ phần Nhựa - Bao bì Vinh (VBC) cũng trả cổ tức năm 2013 bằng tiền với tỷ lệ 50%, trong khi mức cổ tức năm 2014 dự kiến là 30%.

Với tỷ lệ cổ tức bằng tiền mặt là 60%, CTCP Dịch vụ phân phối tổng hợp dầu khí (PSD) đã chi 85,3 tỷ đồng để trả cho cổ đông. Trong năm 2013, PSD đã tạm ứng cổ tức đợt 1 và 2 lần lượt là 30% và 15%. Mức cổ tức 15% còn lại cũng được PSD chi trả vào ngày 30/5/2014 vừa qua.

Rất nhiều DN trả cổ tức ở mức cao và đều đặn trong nhiều năm gần đây như Vinamilk (VNM), Cáp treo Núi Bà Tây Ninh (TCT), Gilimex (GIL), Đạm Phú Mỹ (DPM), Phát triển giáo dục Phương Nam (SED), Tập đoàn Hoa Sen (HSG), REE, CNG, Cảng Đoạn Xá (DXP),...

Có thể thấy, hầu như các công ty trả cổ tức cao và đều đặn là những DN có hoạt động kinh doanh tốt, thực hiện tốt trách nhiệm chia sẻ quyền lợi với cổ đông. Nếu xét về mặt lợi thì việc trả cổ tức cao, nhất là bằng tiền mặt giúp DN nhận được sự ủng hộ của nhà đầu tư. Đồng thời, trong giai đoạn thị trường chứng khoán kém sôi động như hiện nay thì việc trả cổ tức bằng tiền với tỷ lệ cao như vậy sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư, qua đó gia tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu.

Trên thực tế, không phải tất cả các doanh nghiệp quyết định không chia cổ tức là do kinh doanh thua lỗ hoặc lãi thấp, vẫn có những doanh nghiệp làm ăn lãi khủng, phát triển mạnh mẽ nhưng quyết định không chia cổ tức vì họ muốn theo đuổi những chiến lược dài hạn, mở rộng quy mô, mở rộng thị trường, theo đuổi cùng lúc các dự án lớn.

Tuy nhiên, nếu đứng trên lập trường của các cổ đông thì họ lại không muốn tình trạng không cổ tức kéo dài triền miên không có một chút lợi nhuận nào như vậy. Thị trường chứng khoán vẫn còn khá trầm lắng, luôn tiềm ẩn những rủi ro và biến động mà cổ tức cứ mãi ở con số không như vậy sẽ khiến cho các nhà đầu tư không thể yên tâm.

Những căng thẳng gần đây trong các kì đại hội cổ đông 2014 vừa qua về vấn đề cổ tức, lương thưởng của lãnh đạo, tụt giảm lợi nhuận... cho thấy sự mất cân đối về lợi ích giữa các bên cũng như sự lép vế của nhóm các cổ đông nhỏ lẻ. Nếu tình trạng này còn kéo dài nó sẽ khiến cho thị trường chứng khoán rơi vào tình trạng mất ổn định, mất đi sự tin tưởng của các nhà đầu tư.

T.T (Tổng hợp)