Ngày 20/6/2005, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) được thành lập theo Quyết định số151/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Từ khi thành lập đến nay, SCIC đã tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại gần 1.000 doanh nghiệp, đã bán vốn tại gần 520 doanh nghiệp với tổng giá trị vốn nhà nước theo giá trị sổ sách do SCIC quản lý hiện trên 15.000 tỉ đồng. Nhưng con số đó không thể hiện được phần vốn nhà nước đang nằm trong các doanh nghiệp nhà nước mà người ta kỳ vọng SCIC sẽ quản lý và được quản lý.
SCIC sẽ phải giải thể nếu thua lỗ liên tiếp.
Tuy nhiên, theo báo cáo hoạt động năm 2012, trên 40% doanh thu của siêu Tổng công ty này có được từ việc… gửi tiền tiết kiệm, trong khi phần còn lại có tới gần 50% là doanh thu từ cổ tức thông qua việc đầu tư cổ phiếu Vinamilk. Điều đó cũng có nghĩa là, hàng ngàn tỷ đồng mà SCIC “gửi gắm” tại gần 1.000 DNNN gần như không mang lại hiệu quả gì.
Chỉ tính riêng 10 doanh nghiệp đang niêm yết trong danh mục thoái vốn, tổng giá trị cổ phần mà SCIC đang nắm giữ đã hơn 14.000 tỷ đồng, đáng kể nhất là 2.700 tỷ đồng tại Vinaconex – đại gia trong lĩnh vực xây dựng song lỗ lũy kế đến 30/9/2013 hơn 300 tỷ đồng.
Ngoài ra, tổng giá trị thị trường của phần vốn nhà nước tại 11 công ty trong top 20 doanh nghiệp lớn nhất trên sàn chứng khoán TP.HCM cũng đạt gần 15 tỷ USD. Thế nhưng, bán vốn dưới mệnh giá, hay thực chất chỉ là một cách gọi nôm na của việc bán đúng theo giá thị trường số tài sản còn lại của nhà nước sau khi đã hao hụt vì thua lỗ, thì 14.000 tỷ đồng hay 15 tỷ USD cũng chỉ là một phần của những gì đã thất thoát ở các doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả.
Trước tình hình đó, Thủ tướng vừa ký phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), có hiệu lực từ 6/8/2014.
Để đảm bảo khối lượng công việc lớn, vốn điều lệ của SCIC lên tới 50.000 tỷ đồng, gấp 10 lần mức vốn ghi trong điều lệ năm 2005. Trong quá trình hoạt động, tổng công ty sẽ được tăng vốn nếu được Nhà nước cấp, tiếp nhận từ các công ty nhận chuyển giao... Chính phủ cũng cho phép SCIC được huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước phục vụ kinh doanh, song song với yêu cầu phải có trách nhiệm bảo toàn vốn Nhà nước.
Đồng thời, nếu kinh doanh lỗ trong vòng 3 năm liên tiếp, số lỗ lũy kế bằng 3/4 vốn Nhà nước hoặc không thực hiện được các nhiệm vụ do Nhà nước giao trong thời gian 2 năm, SCIC sẽ phải giải thể.
Liệu 50.000 tỷ đồng có cứu được SCIC khỏi bàn thua trông thấy?
Quỳnh Trang (tổng hợp theo CafeF)