Nhờ sự chỉ dẫn của một chị bán trái cây trên đường Tân Sơn (Q. Gò Vấp, Tp. HCM), chúng tôi biết được một cơ sở chuyên độ cân tại Quốc lộ 1A, quận Thủ Đức (TP. HCM). Hóa thân thành hai tiểu thương, chúng tôi mang theo 1 chiếc cân đồng hồ loại 5kg tìm tới địa chỉ này nhờ “luyện cân”. “Muốn làm cân lắc hay lắp chíp điện tử?”. Đó là câu hỏi đầu tiên của người đàn ông khoảng 30 tuổi tên Hùng, chủ của cửa hàng buôn bán cân, độ cân này với chúng tôi. Không những thế, Hùng còn tự tâng bốc mình, ở quanh khu vực này chỉ có anh ta là có thể độ được các loại từ cân đồng hồ tới loại rất khó như cân điện tử.
Theo như lời Hùng, trong giới thường chia ra thành ba kiểu độ chính, độ lại lò xo, độ lắc và độ công nghệ. Cầm lấy chiếc cân từ tay tôi, Hùng nói, độ lại lò xo thì đơn giản, chỉ cần tác động lên chiếc lò xo trong cân như thay, mài, co giãn… còn chơi công nghệ là lắp chíp điện tử vào trong cân và dùng điều khiển chỉnh theo ý mình. Nhưng tiền nào của nấy, nếu độ lò xo chỉ mấy chục ngàn, còn độ chíp thì mấy trăm, thập chí là mấy triệu tùy thuộc vào loại chíp khách hàng lắp, khi độ xong đứng trong khoảng phạm vi khoảng 10m là có thể điều khiển.
Chủ cơ sở điều chỉnh lò xo của cân giúp các tiểu thương gian lận
Khi chúng tôi đưa ra yêu cầu, độ giúp lò xo cho chiếc cân mình mang theo, Hùng nhanh nhảu cầm lấy chiếc cân và bắt đầu ngồi phù phép. Vừa thoan thoát tháo gỡ chiếc cân anh ta vừa nói, khi vặn làm giãn lò xo thì "ăn" tối đa được 200 gram, giá độ là 20.000 đồng, nếu anh chị không muốn "ăn" nữa, tôi có thể chỉnh lại chuẩn xác như lúc đầu.
Vừa phẫu thuật anh ta vừa dùng một quả cân bằng sắt nặng 1kg để thử. Khi chúng tôi nói muốn ăn khoảng 100 gram, Hùng dùng kìm vặn đi vặn lại vài vòng chiếc lò xo rồi gắn vào cân thử, chỉ cần chỉnh sửa vài lần chiếc cân đã đúng như ý là biến giá trị quả cần từ 1kg thành 1,1kg. “Với chiếc cân này thì nếu khách hàng mua tối đa 5kg thì anh ăn được 0,5 kg, ăn như vậy tuy ít nhưng khó phát hiện đấy”, Hùng cười nói.
Hùng quay qua nói tiếp, nếu để như vậy mà gặp quản lý thị trường là chết chắc. Muốn qua mặt họ thì cần làm một công đoạn nữa, nhưng phải tốn thêm 100 ngàn thì tôi sẽ làm cho đảm bảo họ không phát hiện. “Khi khách hàng hay quản lý thị trường có biểu hiện nghi vấn chiếc cân của mình là sai và có ý định mượn chiếc cân khác để thử thì chỉ cần lắc chiếc cân nghiêng sang bên trái hoặc phải tùy theo quy ước “độ” là cân lại trở về với đúng giá trị thực của nó, muốn có giá trị sai lệch thì lắc ngược lại”, Hùng hướng dẫn chúng tôi.
Khi chúng tôi có mặt tại một cửa hàng tên M.Y, dù mới có 8h sáng nhưng đã có nhiều người đến lò “độ” cân này. Người mang theo cân trọng lượng nhỏ từ 5 tới 10kg, còn dân buôn bán lớn thì mang cân lên tới hàng 100-200kg. Với những khách hàng là tiểu thương bán hàng rong thì chỉ yêu cầu “ăn” 1 vài lạng, con gian buôn lớn thì yêu cầu “độ” ăn ít là 5kg nhiều thì hơn 10kg tùy trọng lượng thật của chiếc cân. Tuy M.Y nằm ẩn trong một con hẻm nhỏ, thế nhưng nơi đây lại thu hút được nhiều người tìm tới nhất bởi những chiêu độc của họ.
Hầu hết các tiện này đều “treo đầu dê bán thịt chó” với danh nghĩa là buôn bán cân cũ, mới nhưng thực chất chỉ là vỏ bọ để “độ cân”. Chính những hành vi này của họ đã góp phần tiếp tay cho các gian thương, từng ngày, từng giờ móc túi người lao động không thương tiếc.
Phúc Anh (TH theo VietQ)