Giao dịch ký quỹ (Margin Trading) là việc mua hoặc bán chứng khoán trong đó nhà đầu tư chỉ có một phần tiền hoặc chứng khoán, phần còn lại do công ty chứng khoán cho vay.
NĐT mua cổ phiếu có sử dụng hạn mức tín dụng do CTCK môi giới cấp. Nó được đảm bảo bằng khoản ứng trước bằng tiền hoặc thế chấp bằng chính cổ phiếu được mua. Vì vậy, thông thường những NĐT nào dự đoán giá tăng sẽ thực hiện giao dịch ký quỹ.
Bằng cách sử dụng giao dịch ký quỹ, những người đầu tư có thể gia tăng lợi nhuận đầu tư do giao dịch này có tác dụng đòn bẩy tài chính rất mạnh đối với NĐT, đồng thời giao dịch ký quỹ có thể mang lại những tác động tích cực như ổn định giá chứng khoán và tăng cường tính thanh khoản của thị trường.
Hiện nay, các CTCK đang đứng trước sức ép của cơ quan quản lý về thực hiện đúng quy định liên quan đến cho vay mua chứng khoán (margin) khi mà TTCK liên tiếp đạt kỷ lục mới về giá trị giao dịch, có phiên đạt gần 7.000 tỷ đồng vào khoảng cuối tháng 3.
Nhiều CTCK đã phải hạn chế sản phẩm margin vượt chuẩn (vượt rào) và khuyến nghị khách hàng chuyển sang sử dụng sản phẩm margin chuẩn. Sự khác biệt của margin vượt chuẩn là CTCK có thể cho NĐT vay vượt tỷ lệ tối đa 50% với một mã chứng khoán nào đó.
Vào những giai đoạn cao trào về thanh khoản của thị trường, số vốn mà một CTCK trong Top 10 dành cho khách hàng vay mua chứng khoán có thể tăng theo cấp số cộng sau 1 tuần. Margin khi đó trở thành một điều kiện tiên quyết để khách hàng lựa chọn CTCK tiến hành giao dịch.
Trong những thời điểm nhất định, một vài CTCK chỉ có sản phẩm margin theo đúng quy định phải chứng kiến khách hàng rút tiền từ tài khoản để chuyển sang giao dịch tại CTCK có sản phẩm margin vượt rào hoặc ưu đãi hơn.
Cạnh tranh là thế nhưng khi thị trường trầm lắng, bản thân khách hàng và CTCK cũng không có nhu cầu vượt rào margin. Chỉ khi thị trường qua thời kì tăng nóng, thanh khoản nâng dần, NĐT giữ tâm lý lạc quan thì các sản phẩm margin mới có dịp
Miễn giảm lãi suất, mở rộng cổ phiếu được cầm cố là những ưu đãi có thể chấp nhận, nhưng cho vay vượt hạn mức chuẩn là hành vi đưa các CTCK vào “danh sách đen”.
Mặc dù Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có vẻ quyết liệt khi nhận thấy thanh khoản thị trường đạt kỷ lục nhờ có sức đẩy của margin vượt rào, nhưng chưa thấy CTCK nào bị cảnh cáo hay bị phạt về hành vi này. Liệu chỉ “nhắc nhở” có đủ sức để ngăn chặn những hành vi vượt rào những lần sau?
P.N.(Tổng hợp)