Trước khi Chương trình Thanh tra cá da trơn mới được thực hiện, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) có trách nhiệm thanh tra các sản phẩm thủy sản nhập khẩu vào Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, Quốc hội Hoa Kỳ đã có một sự chuyển dịch rất bất thường, khi chuyển giao thẩm quyền thanh tra cá da trơn từ FDA sang Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), cơ quan có trách nhiệm thanh tra các sản phẩm thịt của các động vật sống trên cạn như thịt bò, thịt heo, thịt gia cầm và trứng.
Do các động vật trên cạn có khả năng gây bệnh truyền nhiễm cho con người nhiều hơn thủy sản, nên USDA áp dụng thủ tục thanh tra phức tạp và nghiêm ngặt hơn nhiều so với FDA. Vì vậy, các quy định mới của USDA sẽ đặt gánh nặng nhiều hơn cho các doanh nghiệp xuất khẩu cá da trơn so với các quy định trước đây của FDA.
Một vấn đề khác nữa là USDA không có kinh nghiệm và chuyên môn về thanh tra các sản phẩm thủy sản, điều này có thể gây tổn thất nghiêm trọng cho cá da trơn nhập khẩu.
Cá da trơn bị Hoa Kỳ đưa vào diện thanh tra
Một số người ủng hộ Quốc hội Hoa Kỳ về Chương trình Thanh tra Cá da trơn mới đã công khai bày tỏ hy vọng rằng, sự thay đổi này sẽ giúp ích cho nền công nghiệp cá da trơn của Hoa Kỳ. Thực tế, việc chuyển dịch trên dường như được thúc đẩy bởi chủ nghĩa bảo hộ nền kinh tế trong nước hơn là sự quan ngại về sức khỏe thực sự, bởi FDA được đánh giá là đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ đảm bảo an toàn cá da trơn nhập khẩu trong thời gian qua. FDA đã xử lý tốt hàng ngàn tấn sản phẩm cá da trơn Việt Nam nhập khẩu trong hơn hai thập niên vừa qua, với những ghi nhận về an toàn đáng chú ý.
Ông Sesto Vecchi, thành viên Ban lãnh đạo Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), đồng thời là Luật sư điều hành của Công ty Luật Russin&Vecchi trao đổi về tác động của chương trình này đối với việc xuất khẩu cá da trơn của Việt Nam cho biết: "Có nhiều cách để Việt Nam phản đối chương trình thanh tra mới này của USDA, trong đó Việt Nam có thể sử dụng các kênh ngoại giao để làm việc với Hoa Kỳ. Chúng tôi biết rằng, Việt Nam đã đưa ra những quan ngại về chương trình này trong các cuộc đàm phán về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)"
Dương Kha (TH theo ĐT)