Được một lái buôn tên T., giới thiệu, trong vai người cần mua sỉ trái cây để bán lại, PV thâm nhập vào một cơ sở trái cây tại ngã tư An Sương , P. Trung Mỹ Tây, Q.12 (TP.HCM).
Đã được “mớm” trước, PV vào đề và đặt hàng loại hóa chất làm hoa quả luôn tươi ngon một cách rất suôn sẻ. Không nghi ngờ, chủ vựa trái cây tên Phượng (khoảng 40 tuổi, ở ngã tư An Sương) tỏ ra nhiệt tình: “Các anh chị yên tâm, hóa chất để giữ hoa quả tươi lâu năm nay lại có hàng mới. Chỗ bạn hàng quen biết chỉ cần thương lượng, bên em sẽ giao hàng đảm bảo chất lượng”.
Chất bột được hòa tan còn để tiêm thẳng vào trái cây.
Qua quan sát, vựa trái cây của bà chủ này không rộng lắm nhưng số lượng nhân công và khách hàng giao dịch khá đông. Vựa trái cây của Phượng làm ăn theo một quy trình rất chuyên nghiệp. Đầu tiên, những người đàn ông sẽ bưng từng khay trái cây gồm các loại xoài, mận, dưa hấu, chuối... xếp thành từng hàng bên ngoài, sau đó 3 người đàn ông trong bộ phận hóa chất có nhiệm vụ vặn nước từ vòi vào một phuy to không nắp đậy, bỏ một loại chất bột màu trắng có mùi hăng hắc vào, họ dùng cây khuấy đều rồi ném trái cây vào ngâm.
Những công nhân làm việc tại đây đều bị bỏng rát, rộp da, mặc dù đã mang bao tay cẩn thận nhưng nhiều hôm vẫn tê buốt, mất cảm giác.
Về hóa chất, qua nhiều ngày thâm nhập thị trường hoa quả, PV phát hiện các tiểu thương sử dụng nhiều loại hóa chất ngâm, xịt khác nhau chứ không đơn thuần chỉ một loại. Tuy nhiên, hai dạng được sử dụng nhiều nhất là hóa chất dung dịch đặc, được pha loãng vào nước và phun thẳng lên trái cây.
Thời điểm này, các thương lái ưa dùng nhất là loại hóa chất dạng bột. Khi hòa tan vào nước, loại hóa chất bột này không màu, không mùi. Trái cây được ngâm trong thời gian dài nhưng cũng không bốc mùi, vì vậy khách mua hàng rất khó phân biệt.
Tìm đến chợ hóa chất Kim Biên (TP.HCM) để “truy” nguồn gốc loại hóa chất mới mà cánh thương lái hoa quả rất ưa chuộng này, PV được những người bán hàng nhiệt tình. “Loại bột nói trên là của Trung Quốc, thích hợp nhất để dùng pha vào nước ngâm trái cây. Loại này mới nhập về từ sau Tết Nguyên đán năm nay, được “đối tác” khẳng định giúp chống hư, ủng và giữ tươi cho quả ít nhất một tháng.
Trái cây được nhúng thẳng vào hóa chất mới được hòa tan tại vựa trái cây ở Q.12, TP .HCM Thợ ngâm trái cây bị bỏng tay.
Cách ép chín chuối là dùng amoniac hoặc là sulful dioxide ngâm vào khoảng 5 tiếng rồi vớt ra, đảm bảo vỏ quả chín vàng đẹp nhưng để lâu không hư. Còn đối với nhãn thì phun trực tiếp lưu huỳnh lên cho chị, không đẹp, không bắt mắt mấy bà đi chợ là chị không lấy tiền”.
Trao đổi với PV, Thạc sỹ Đỗ Minh Hiền, Phòng công nghệ sau thu hoạch Viện nghiên cứu cây ăn quả miền Nam, cho biết: “Loại bột thương lái đang sử dụng có cả chất 2,4 D (chất diệt cỏ). Đây là loại chất cực độc và rất nguy hiểm, khi thâm nhập cơ thể con người sẽ gây nhiều loại bệnh ung thư khó lường”.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Đức Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Thực vật TP. HCM, cho biết: “Trước đây, chi cục đã lấy mẫu trái cây Trung Quốc để kiểm nghiệm nhưng do thiết bị còn hạn chế nên chưa tìm ra được các chất bảo quản độc hại. Để kiểm tra những chất này cần phải có máy móc thiết bị hiện đại hơn”.
Đại diện cán bộ Sở Y tế TP.HCM cho biết thêm: “Chúng tôi thừa nhận thực trạng ngâm tẩm hóa chất độc hại để bảo quản trái cây đã diễn ra lâu nay và cơ quan y tế cũng đã nhiều lần lấy mẫu để kiểm tra nhưng “lực bất tòng tâm” vì không có phương tiện để truy tìm tận gốc những chất độc hại. Chỉ riêng kiểm tra dư lượng thuốc trừ sâu cũng chỉ tìm được 20-30 loại chứ chưa thể phát hiện được hết hàng trăm loại có trong danh mục cho phép sử dụng”.
Thảo Miên (TH theo Chất lượng Việt Nam)