Khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) trên 49 doanh nghiệp thành viên cho thấy gần 90% đơn vị bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông với các mức độ khác nhau, trong đó nhiều doanh nghiệp đang chịu tác động nặng nề.

Cụ thể, có tới 51% doanh nghiệp đánh giá mức độ ảnh hưởng ở ngưỡng 4-5, tương đương mức nghiêm trọng hoặc khủng hoảng, đòi hỏi các giải pháp ứng phó kịp thời. Trong khi đó, 38,8% doanh nghiệp cho biết chịu tác động ở mức trung bình, chủ yếu là suy giảm biên lợi nhuận; 34,7% bị ảnh hưởng nặng, dẫn đến gián đoạn hoạt động và giảm doanh thu; còn 16,3% đối mặt với nguy cơ đình trệ hoặc khủng hoảng.

Theo VLA, xung đột Trung Đông đang tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên hệ thống vận tải toàn cầu, từ giá năng lượng, lịch trình tàu đến chi phí bảo hiểm và tình trạng ùn tắc tại các cảng trung chuyển.

Trong các yếu tố tác động, chi phí vận tải biển tăng mạnh là áp lực lớn nhất, chiếm 42,9% ý kiến phản hồi. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn đối mặt với thời gian vận chuyển kéo dài (16,3%), khách hàng trì hoãn hoặc hủy đơn hàng (14,3%), khó khăn trong đặt chỗ vận tải (4,1%) và chi phí bảo hiểm hàng hóa tăng (2%).

Việc các hãng tàu điều chỉnh tuyến để tránh khu vực rủi ro khiến hành trình kéo dài, kéo theo chi phí tăng cao. Đồng thời, nhiều loại phụ phí liên quan đến chiến tranh và rủi ro an ninh hàng hải cũng được bổ sung, làm gia tăng gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp.

Trước thực tế này, cộng đồng doanh nghiệp logistics kiến nghị một số giải pháp nhằm giảm áp lực. Trọng tâm là ổn định thị trường năng lượng, kiểm soát nguồn cung và giá xăng dầu trong nước để hạn chế biến động chi phí vận tải.

Doanh nghiệp cũng đề xuất giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và một số loại phí chuyên ngành trong giai đoạn khó khăn. Đồng thời, cần kiểm soát các loại phụ phí trong chuỗi vận tải như cước quốc tế, phụ phí chiến tranh, phí tắc nghẽn cũng như chi phí tại cảng, kho bãi.

Bên cạnh đó, việc cải cách thủ tục hải quan, mở rộng áp dụng chứng từ điện tử cũng được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian thông quan, qua đó giảm chi phí logistics.

VLA nhận định, với độ mở thương mại lớn, Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ biến động trên các tuyến vận tải quốc tế. Trong bối cảnh chi phí tăng cao, thời gian giao hàng kéo dài và thị trường xuất nhập khẩu biến động, nâng cao khả năng thích ứng và quản trị rủi ro sẽ là yếu tố then chốt để doanh nghiệp logistics duy trì hoạt động ổn định trong thời gian tới.