Trong thông báo ngày 7/8, WTO đã bác đơn kháng cáo của Bắc Kinh vì không chứng minh được rằng các hạn ngạch xuất khẩu mà Trung Quốc áp dụng đối với đất hiếm, cũng như vonfram và molypden là chính đáng.
Ban phúc thẩm của WTO kêu gọi Trung Quốc cần phải điều chỉnh sao cho phù hợp với các quy tắc thương mại quốc tế. Đây được coi là phán quyết cuối cùng trong vụ kiện này.
Trung Quốc sản xuất hơn 90% đất hiếm của thế giới.
Đất hiếm là tên gọi chung của 17 nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn Mendeleev. Đây là loại nguyên liệu được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, viễn thông, quốc phòng và các sản phẩm công nghệ cao khác.
Trước phán quyết trên, Trung Quốc cho rằng họ "không từ bỏ quyền của mình khi tham gia WTO nhằm khẳng định việc bảo đảm thuế xuất khẩu dựa trên sự cần thiết để bảo vệ môi trường".
Trung Quốc cho biết sẽ "cẩn thận đánh giá phán quyết, tiếp tục cải thiện việc quản lý tiêu thụ các sản phẩm tài nguyên một cách phù hợp với WTO" và sẽ có những bước đi trong tương lai sao cho phù hợp với các yêu cầu của hệ thống giải quyết tranh chấp WTO.
Quyết định của WTO về đất hiếm thể hiện rõ việc hạn chế xuất khẩu không thể được sử dụng để bảo vệ hoặc thúc đẩy các ngành công nghiệp trong nước mà gây tổn hại cho các đối tác cạnh tranh nước ngoài.
Hồi tháng 3, Ủy ban giải quyết tranh chấp của WTO kết luận rằng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc vi phạm quy định của tổ chức này. Vụ kiện liên quan tới những hàng hóa có giá trị cao này đã được Mỹ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản khởi động 2 năm về trước.
Trung Quốc sản xuất hơn 90% đất hiếm của thế giới, nguyên liệu được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, viễn thông và quốc phòng. Đất hiếm đóng vai trò then chốt trong việc sản xuất máy bay quân sự không người lái, các hệ thống radar, tên lửa và nam châm hiệu suất cao được sử dụng trong các loại xe ôtô thương mại, công nghệ turbine gió và một loạt các sản phẩm điện tử tiêu dùng như smartphone, iPod...
Sau những phàn nàn cho rằng giá đất hiếm trên thị trường toàn cầu quá thấp không đủ để trang trải những chi phí bảo vệ môi trường khổng lồ trong quá trình sản xuất nguyên liệu này, Bắc Kinh đã áp hạn ngạch sản lượng nghiêm ngặt cùng mức thuế xuất khẩu cao vào năm 2010. Biện pháp này đã khiến giá đất hiếm tăng gấp ba lần.
Bởi vậy, WTO đã ra phán quyết rằng mức thuế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc đã vi phạm các quy định thương mại do tạo lợi thế không công bằng cho người tiêu dùng trong nước so với các nhà cạnh tranh nước ngoài.
N.T (Th)