Cựu Chủ tịch rút sạch vốn, thượng tầng SMC tiếp tục xáo trộn trong giai đoạn thu hẹp quy mô

Biến động đáng chú ý nhất tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại SMC trong tháng 3/2026 không nằm ở con số lợi nhuận, mà xuất hiện ngay tại cơ cấu sở hữu.

Theo thông tin công bố, bà Nguyễn Thị Ngọc Loan đã hoàn tất bán toàn bộ hơn 10,49 triệu cổ phiếu SMC, tương đương 14,24% vốn điều lệ, trong khoảng thời gian từ ngày 16 đến 18/3/2026. Giao dịch này khép lại vị thế cổ đông của cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị, sau khi bà đã rời ghế lãnh đạo cao nhất từ cuối tháng 9/2025.

Sự thay đổi ở tầng quản trị không dừng ở đó. Từ ngày 7/1/2026, vị trí Tổng Giám đốc cũng đã được chuyển từ ông Đặng Huy Hiệp sang ông Nguyễn Quang Trung. Việc thay đổi liên tiếp ở cả ghế Chủ tịch lẫn Tổng Giám đốc cho thấy tiến trình sắp xếp lại bộ máy điều hành tại SMC vẫn đang tiếp diễn.

Bối cảnh phía sau là một doanh nghiệp đã co hẹp đáng kể quy mô hoạt động. Tính đến cuối năm 2025, số lượng nhân sự của SMC còn 446 người, giảm hơn 60% so với giai đoạn trước khi thị trường xây dựng và bất động sản rơi vào chu kỳ khó khăn. Hội đồng quản trị mới hiện tập trung vào các giải pháp mang tính xử lý bảng cân đối, gồm thanh lý tài sản có thanh khoản cao và đẩy mạnh thu hồi công nợ để giảm áp lực dự phòng.

Nhìn từ diễn biến sở hữu, nhân sự và quy mô vận hành, SMC vẫn chưa ra khỏi giai đoạn hậu tái cấu trúc. Việc cựu Chủ tịch thoái sạch vốn vì thế không chỉ là một giao dịch cổ phiếu, mà còn là dấu mốc đáng chú ý trong quá trình thay đổi sâu hơn ở doanh nghiệp này.

Lãi sau thuế tăng mạnh nhờ khoản thu khác, trong khi kinh doanh thuần âm hơn 101 tỷ đồng và dòng tiền vận hành chưa trở lại dương

Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của SMC cho thấy một nghịch khi phần lãi cuối cùng tăng mạnh, nhưng hoạt động cốt lõi lại đi lùi.

Theo báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất, năm 2025 doanh thu hoạt động tài chính của doanh nghiệp đạt 26,54 tỷ đồng, giảm rất mạnh so với 241,89 tỷ đồng của năm trước. Trong khi đó, chi phí tài chính vẫn ở mức cao 145,64 tỷ đồng; chi phí bán hàng là 68,86 tỷ đồng; chi phí quản lý doanh nghiệp ở mức 86,68 tỷ đồng; phần lỗ từ công ty liên doanh, liên kết là 1,09 tỷ đồng.

Sau khi khấu trừ các khoản này, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh âm 101,02 tỷ đồng, đảo chiều mạnh so với mức dương 11,98 tỷ đồng của năm 2024. Đây là điểm cần nhìn kỹ nhất trong báo cáo năm nay của SMC, bởi phần kinh doanh chính chưa cho thấy sự hồi phục tương xứng với con số lợi nhuận sau thuế.

Phần kéo kết quả đi lên lại nằm ngoài khu vực cốt lõi. Trong năm, SMC ghi nhận thu nhập khác lên đến 418,89 tỷ đồng, trong khi chi phí khác là 69,25 tỷ đồng, qua đó tạo ra lợi nhuận khác 349,64 tỷ đồng. Chính khoản này là nguồn bù đắp chủ yếu cho phần lỗ từ hoạt động kinh doanh.

Nhờ đó, lợi nhuận kế toán trước thuế năm 2025 tăng lên 248,62 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với mức 47,68 tỷ đồng của năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 197,55 tỷ đồng; riêng phần thuộc về cổ đông công ty mẹ là 180,12 tỷ đồng, tăng mạnh so với 29,24 tỷ đồng năm 2024. Theo đó, lãi cơ bản trên cổ phiếu cũng tăng từ 397 đồng lên 2.447 đồng/cổ phiếu.

Trên bảng cân đối kế toán hợp nhất tại ngày 31/12/2025, tổng tài sản của SMC ở mức 4.453,71 tỷ đồng, giảm so với 4.778,18 tỷ đồng đầu năm. Nhiều khoản mục lớn cùng co lại, trong đó các khoản phải thu ngắn hạn giảm từ 1.546,62 tỷ đồng xuống 1.432,90 tỷ đồng, hàng tồn kho giảm mạnh từ 627,74 tỷ đồng xuống 411,19 tỷ đồng, còn tài sản dở dang dài hạn giảm từ 609,94 tỷ đồng xuống 316,64 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, đầu tư tài chính dài hạn tăng nhẹ từ 217,73 tỷ đồng lên 219,55 tỷ đồng.

Phía nguồn vốn cũng ghi nhận biến động đáng kể khi nợ dài hạn giảm sâu từ 259,05 tỷ đồng xuống còn 66,33 tỷ đồng. Trong vốn chủ sở hữu, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối chuyển từ âm 139,63 tỷ đồng sang dương 40,49 tỷ đồng; riêng phần lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm nay đạt 180,12 tỷ đồng. Dù vậy, lợi ích cổ đông không kiểm soát vẫn âm 22,29 tỷ đồng.

Dòng tiền tiếp tục là khu vực chưa sáng lên tương ứng với lợi nhuận kế toán. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất cho thấy lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh năm 2025 vẫn âm 75,44 tỷ đồng, dù đã cải thiện đáng kể so với mức âm 508,08 tỷ đồng của năm trước. Dòng tiền đầu tư dương 408,77 tỷ đồng, còn dòng tiền tài chính âm 341,34 tỷ đồng. Sau cùng, lưu chuyển tiền thuần trong năm âm 8,01 tỷ đồng, khiến tiền và tương đương tiền cuối năm giảm còn 135,32 tỷ đồng từ mức 143,28 tỷ đồng đầu năm.

Lợi nhuận sau thuế năm 2025 của SMC tăng mạnh, nhưng phần tăng chủ yếu đến từ khoản thu ngoài hoạt động cốt lõi, thay vì sự cải thiện thực chất của kinh doanh chính. Khi dòng tiền vận hành còn âm, quy mô tài sản tiếp tục co lại và doanh nghiệp vẫn phải đẩy mạnh xử lý công nợ, thanh lý tài sản, bức tranh phục hồi tại SMC rõ ràng vẫn chưa hoàn tất. Bởi vậy, việc cựu Chủ tịch thoái sạch vốn và dàn lãnh đạo cấp cao tiếp tục biến động không chỉ là thay đổi nhân sự, mà còn là dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp này vẫn đang trong quá trình sắp xếp lại toàn bộ nền vận hành và cấu trúc tài chính.