Nhiều thương vụ M&A lớn đổ vào lĩnh vực năng lượng

Trong tháng 4, thị trường chứng kiến nhiều thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A) lớn đổ vào lĩnh vực năng lượng.

Đáng chú ý, Tập đoàn Nebula Energy (Mỹ), thông qua công ty con AG&P LNG, đã ký thỏa thuận mua 51% cổ phần còn lại tại Công ty TNHH Cảng LNG Cái Mép từ Công ty TNHH Hải Linh, nâng tỷ lệ sở hữu lên 100%. Thương vụ này giúp AG&P LNG nắm toàn quyền kiểm soát một trong số ít kho cảng LNG tại Việt Nam đã hoàn thiện hạ tầng và pháp lý cho hoạt động nhập khẩu LNG. Dự án có công suất giai đoạn 1 đạt 3 triệu tấn/năm và có thể mở rộng lên 6 triệu tấn/năm, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khí cho các dự án điện khí khu vực phía Nam.

Tương tự, Công ty TNHH Năng lượng REE (REE Energy) đã phê duyệt kế hoạch nhận chuyển nhượng tối đa 100% cổ phần tại Công ty CP Điện gió Phú Cường, qua đó tiếp quản cụm nhà máy điện gió Phú Cường 1A và 1B với tổng công suất 200 MW tại Cần Thơ. Dự án có tổng mức đầu tư 9,140 tỷ đồng (tương đương khoảng 400 triệu USD) và từng được phát triển bởi liên doanh giữa Mainstream Renewable Power và Tập đoàn Phú Cường.

Trước đó, trong tháng 3, cũng có nhiều thương vụ M&A trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam.

Điển hình, ngày 2/3, Levanta Holding Pte. Ltd. - nền tảng năng lượng tái tạo tại Đông Nam Á do Actis hậu thuẫn - công bố hoàn tất việc mua 80% cổ phần tại Công ty CP Điện gió HBRE Gia Lai với tổng giá trị 33,1 triệu USD, chủ đầu tư và vận hành dự án Điện gió HBRE Chư Prông tại tỉnh Gia Lai, công suất lắp đặt 50 MW.

Dự án này đã vận hành thương mại từ ngày 31/10/2021 và bán điện theo hợp đồng mua bán điện dài hạn cho EVN. Đây là dự án điện gió trên bờ được phát triển trong giai đoạn cao điểm trước thời hạn cơ chế giá ưu đãi tháng 10/2021. Bên chuyển nhượng cổ phần là nhóm doanh nghiệp liên quan đến Super Energy Corporation (Thái Lan), thông qua các đơn vị Super Energy và Super Wind Energy.

Năm 2025, thị trường M&A Việt Nam phục hồi rõ nét sau giai đoạn trầm lắng.

Báo cáo của Grant Thornton Việt Nam ghi nhận có 367 giao dịch M&A trong năm 2025, với tổng giá trị công bố khoảng 8,72 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước. Giá trị bình quân đạt khoảng 51,3 triệu USD, trong đó có 20 thương vụ vượt 100 triệu USD.

Riêng lĩnh vực năng lượng trong năm 2025 ghi nhận 29 giao dịch, với tổng giá trị công bố khoảng 747 triệu USD, tăng mạnh so với mức 20 triệu USD của năm 2024. Đây là một trong những nhóm ngành có mức cải thiện rõ nhất về giá trị giao dịch.

Trong đó, một số giao dịch đáng chú ý. Sumitomo Corporation đã hoàn tất mua 49% cổ phần tại Công ty CP Tư vấn và Phát triển Điện Cửu Long (MEE Jsc.) từ GreenSpark. MEE sở hữu hai nhà máy thủy điện Đăk Di 1 và Đăk Di 2 tại Đà Nẵng, tổng công suất 48 MW, vận hành năm 2022 với PPA 20 năm ký với EVN. Đây là khoản đầu tư đầu tiên của Sumitomo vào lĩnh vực thủy điện tại Việt Nam.

Verdant Energy Pte. Ltd. cũng hoàn tất mua lại danh mục điện mặt trời áp mái 11 MW lắp đặt trên hơn 10 trung tâm thương mại tại Việt Nam. Danh mục này tạo ra khoảng 11.700 MWh mỗi năm.

Platinum Victory Pte. Ltd. đăng ký mua thêm 18,1 triệu cổ phiếu của Công ty CP Cơ Điện Lạnh (REE), giá trị ước tính 43,6 triệu USD, nâng tỷ lệ sở hữu từ 41,64% lên gần 45%.

EGAT International Co., Ltd. đã đồng ý mua lại 25% cổ phần của Công ty TNHH Điện lực Vân Phong từ Tập đoàn Sumitomo. Giá trị thương vụ ước tính vào khoảng 220 triệu USD.

Giai đoạn cuối năm 2025, thị trường ghi nhận sự tham gia của các tập đoàn hạ tầng toàn cầu vào Việt Nam.

Cuối tháng 11/2025, Brookfield Asset Management công bố mua lại một nhà máy điện gió đang vận hành tại miền Trung Việt Nam với công suất khoảng 100 MW.

Ngày 10/12/2025, Sembcorp Industries thông báo hoàn tất việc mua lại danh mục năng lượng tái tạo 245 MW tại Việt Nam.

Về cơ cấu nhà đầu tư, tại các thương vụ trong năm 2025, nhà đầu tư trong nước chiếm khoảng 46,4% tổng giá trị giao dịch, tương đương khoảng 4 tỷ USD. Nhà đầu tư nước ngoài chiếm 53,6%, trong đó Thái Lan, Hàn Quốc và Nhật Bản dẫn đầu. Báo cáo cũng ghi nhận Trung Quốc lần đầu lọt vào nhóm 5 quốc gia có giá trị giao dịch lớn nhất tại Việt Nam.

Xu hướng mới trong M&A ở lĩnh vực năng lượng

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng và cam kết phát triển bền vững, hoạt động M&A trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và công nghệ xanh đang nổi lên như một kênh đầu tư chiến lược. Không chỉ phản ánh nhu cầu tái cơ cấu danh mục đầu tư, các giao dịch này còn cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của nhà đầu tư trong và ngoài nước đối với thị trường năng lượng sạch tại Việt Nam.

Xu hướng M&A lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam tập trung chủ yếu vào các dự án đã hoàn thành xây dựng hoặc đang vận hành thương mại.

Sau giai đoạn bùng nổ phát triển dự án mới, nhiều chủ đầu tư nội địa lựa chọn chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ dự án để tái cơ cấu tài chính. Điều này tạo cơ hội cho các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm vận hành tham gia thị trường thông qua M&A thay vì xin cấp phép dự án mới, vốn ngày càng chịu sự kiểm soát chặt chẽ về quy hoạch và pháp lý.

Việc sở hữu các dự án năng lượng có sẵn giúp nhà đầu tư rút ngắn thời gian triển khai và giảm thiểu rủi ro so với phát triển từ đầu. Điều này khiến M&A trở thành công cụ chiến lược trong ngành năng lượng.

Theo nhận định của Grant Thornton Việt Nam, bước sang năm 2026, các yếu tố vĩ mô và thể chế được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ hoạt động M&A.

Trong nhóm ngành trọng điểm được dự báo duy trì sự sôi động, năng lượng tiếp tục được nhắc tới cùng với y tế, giáo dục, công nghiệp và logistics.

Động lực khiến các thương vụ M&A trong ngành điện tái tạo trở nên sôi động xuất phát từ nhu cầu điện ngày càng tăng cao của Việt Nam.

Chính phủ đặt mục tiêu tỷ trọng năng lượng tái tạo (không bao gồm thủy điện) trong cơ cấu nguồn điện tăng trưởng mạnh, đạt tỷ lệ 28-36% vào năm 2030 và đạt khoảng 75% vào năm 2050. Điều này phản ánh định hướng giảm dần sự phụ thuộc vào than đá và các nguồn năng lượng hóa thạch, để tận dụng lợi thế tự nhiên về nắng, gió của Việt Nam.

Chia sẻ về hoạt động M&A trong lĩnh vực năng lượng, Luật sư Nguyễn Quốc Vinh (Công ty Luật Scientia, Trọng tài viên VIAC) nhận định nhu cầu tiêu thụ điện tăng mạnh sẽ còn thúc đẩy nhiều thương vụ M&A mới.