Trong bức tranh ngành gạo niêm yết, không phải doanh nghiệp nào cũng được hưởng lợi từ vị thế của Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu gạo thế giới. Trái lại, một số cái tên từng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị lúa gạo đang phải vật lộn với áp lực nợ vay, thua lỗ kéo dài và bài toán thanh khoản.

Angimex: Từ doanh nghiệp xuất khẩu gạo lâu đời đến cảnh âm vốn

Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu An Giang (Angimex - UPCoM: AGM) mới đây chính thức xác nhận không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng sau khi vốn chủ sở hữu tại ngày 31/12/2025 âm gần 340 tỷ đồng. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp đại chúng phải duy trì vốn chủ sở hữu tối thiểu 30 tỷ đồng, đồng nghĩa với việc Angimex đã chính thức rời khỏi nhóm doanh nghiệp đại chúng sau nhiều năm sa sút.

Diễn biến này không quá bất ngờ khi tình trạng tài chính của doanh nghiệp đã xấu đi trong thời gian dài. Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 cho thấy Angimex tiếp tục lỗ ròng gần 105 tỷ đồng, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp kinh doanh thua lỗ. Lỗ lũy kế theo đó đã vượt 522 tỷ đồng, bào mòn toàn bộ vốn chủ sở hữu và đẩy doanh nghiệp vào trạng thái mất cân đối tài chính nghiêm trọng.

Sự suy giảm không chỉ thể hiện ở lợi nhuận mà còn phản ánh rõ trong hoạt động kinh doanh cốt lõi. Doanh thu thuần năm 2025 chỉ còn hơn 21,5 tỷ đồng, giảm tới 91% so với năm trước. Sau quá trình thoái vốn khỏi các công ty con, Angimex không còn duy trì được quy mô hoạt động như trước đây và dần chuyển sang mô hình cho thuê tài sản. Tuy nhiên, nguồn thu mới chưa đủ bù đắp chi phí tài chính và chi phí vận hành, khiến doanh nghiệp tiếp tục chìm trong thua lỗ.

Bức tranh tài chính càng trở nên đáng lo ngại khi tổng nợ phải trả đã vượt xa tổng tài sản. Tính đến cuối năm 2025, Angimex sở hữu khoảng 934 tỷ đồng tài sản nhưng đang gánh gần 1.274 tỷ đồng nợ phải trả. Riêng các khoản vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn đã chiếm tỷ trọng lớn, tạo áp lực thanh toán rất lớn trong ngắn hạn.

Những khó khăn này thực chất đã kéo dài từ giai đoạn 2022 - 2024, khi doanh nghiệp bị thu hẹp hạn mức tín dụng, mất cân đối vốn lưu động và buộc phải thu hẹp đáng kể hoạt động kinh doanh. Đơn vị kiểm toán cũng đưa ra ý kiến ngoại trừ do nhiều khoản công nợ chưa được đối chiếu đầy đủ, đồng thời nhấn mạnh những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu AGM hiện vẫn thuộc diện hạn chế giao dịch do doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu âm và chỉ được giao dịch vào thứ Sáu hằng tuần. Tại ngày 23/3, thị giá AGM chỉ còn 2.200 đồng/cổ phiếu.

Lộc Trời: Từ biểu tượng 'cánh đồng lớn' đến bài toán sinh tồn

Nếu Angimex là câu chuyện của một doanh nghiệp suy giảm dần theo thời gian, thì Lộc Trời (UPCoM: LTG) lại là trường hợp gây nhiều tiếc nuối hơn cả.

Từng được xem là hình mẫu thành công của ngành nông nghiệp Việt Nam, Lộc Trời xây dựng được hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh từ giống cây trồng, thuốc bảo vệ thực vật, dịch vụ nông nghiệp đến thu mua, chế biến và xuất khẩu gạo. Mô hình "cánh đồng lớn" mà doanh nghiệp theo đuổi từng được xem là hướng đi tiên phong của ngành lúa gạo Việt Nam.

Tuy nhiên, từ năm 2024, những khó khăn về dòng tiền bắt đầu bộc lộ. Theo báo cáo tài chính quý I/2024 – báo cáo gần nhất được doanh nghiệp công bố sau nhiều lần xin gia hạn Lộc Trời ghi nhận mức lỗ sau thuế đạt 158 tỷ đồng, giảm mạnh 100 tỷ đồng so với cùng kỳ. Đồng thời đang vay tín chấp tại gần 20 ngân hàng trong và ngoài nước với tổng dư nợ xấp xỉ 7.400 tỷ đồng.

Danh sách chủ nợ trải dài từ các ngân hàng nội địa như HDBank, TPBank, MB, MSB, Techcombank, PVCombank đến các ngân hàng nước ngoài như UOB, SMBC hay Malayan Banking Berhad. Nhiều khoản vay có giá trị lên tới hàng trăm, thậm chí cả nghìn tỷ đồng.

Áp lực tài chính của Lộc Trời càng trở nên rõ nét khi đầu năm nay, PVCombank thông báo chào bán khoản nợ hơn 235 tỷ đồng của doanh nghiệp. Đáng chú ý, đây là khoản vay hoàn toàn tín chấp, không có tài sản bảo đảm. Việc một ngân hàng chủ động rao bán khoản nợ của doanh nghiệp đầu ngành được xem là tín hiệu cho thấy mức độ thận trọng ngày càng lớn đối với khả năng thu hồi vốn.

Tại ngày 31/3/2024, Lộc Trời ghi nhận tổng tài sản hơn 10.800 tỷ đồng nhưng nợ phải trả đã lên tới 7.761 tỷ đồng. Doanh nghiệp báo lỗ trước thuế khoảng 150 tỷ đồng trong quý đầu năm.

Trong bối cảnh áp lực thanh khoản gia tăng, Lộc Trời gần đây còn thông báo thanh lý 16 xe ô tô với tổng giá trị đề xuất hơn 10 tỷ đồng. Động thái này được giới quan sát xem như một phần trong nỗ lực tái cơ cấu tài sản và cải thiện dòng tiền.

công ty ghi nhận mức lỗ sau thuế đạt 158 tỷ đồng, giảm mạnh 100 tỷ đồng so với cùng kỳ. 

Từ vị thế một trong những doanh nghiệp xuất khẩu gạo lớn nhất Việt Nam, Lộc Trời hiện đứng trước bài toán khó nhất kể từ khi thành lập: xử lý khối nợ khổng lồ, khôi phục hoạt động kinh doanh và lấy lại niềm tin của thị trường.

Do vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin, cổ phiếu LTG hiện chỉ được giao dịch vào thứ Sáu hằng tuần. Thị giá cổ phiếu đã giảm sâu xuống dưới mệnh giá, còn 5.300 đồng/cổ phiếu tại ngày 23/6, thấp hơn rất nhiều so với vùng đỉnh hơn 40.000 đồng/cổ phiếu hồi tháng 9/2023.

HKB: Sa lầy trong vòng xoáy thua lỗ

CTCP Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc (HKB) là một trong những trường hợp khó khăn nhất của nhóm doanh nghiệp nông nghiệp trên thị trường chứng khoán. Trước đó, cổ phiếu HKB đã bị hủy niêm yết bắt buộc trên HNX do báo cáo tài chính các năm 2019 và 2020 bị đơn vị kiểm toán từ chối đưa ra ý kiến.

Trước khi rời sàn, cổ phiếu HKB gần như mất thanh khoản hoàn toàn và "đóng băng" ở mức 500 đồng/cổ phiếu tại ngày 23/6. Đằng sau sự lao dốc này là chuỗi kết quả kinh doanh kém khả quan kéo dài nhiều năm. Giai đoạn 2017-2021, doanh nghiệp liên tục thua lỗ, ngoại trừ năm 2019 chỉ lãi chưa đến 2 tỷ đồng. Các chỉ số sinh lời như ROA và ROE cũng duy trì ở mức âm.

Tại cuối năm 2020, HKB ghi nhận nợ phải trả 146 tỷ đồng, trong đó phần lớn là nợ ngắn hạn. Doanh nghiệp đồng thời có nhiều khoản phải thu lớn nhưng phải trích lập dự phòng khó đòi đáng kể. Đơn vị kiểm toán cũng từng lưu ý về việc chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng đối với khoản lợi thế thương mại, một số khoản tạm ứng và hàng tồn kho.

Đến nay, tình hình vẫn chưa có nhiều cải thiện. Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026, HKB chỉ đạt doanh thu hơn 1,57 tỷ đồng, trong khi chi phí quản lý doanh nghiệp lên tới 12,46 tỷ đồng. Kết quả, công ty lỗ sau thuế hơn 14,55 tỷ đồng, gần tương đương mức lỗ cùng kỳ năm trước.

Giải trình về kết quả này, HKB cho biết doanh nghiệp đang trong quá trình tái cơ cấu và làm việc với các ngân hàng để sắp xếp lại nguồn vốn tín dụng. Tuy nhiên, việc chưa thu xếp được nguồn vốn ngắn hạn đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Báo cáo tài chính quý I/2026 cũng tiếp tục ghi nhận khoản lợi thế thương mại hơn 11,29 tỷ đồng.

Sau nhiều năm thua lỗ liên tiếp, bài toán lớn nhất của HKB hiện nay là khôi phục hoạt động kinh doanh và cải thiện năng lực tài chính trong bối cảnh nguồn lực ngày càng thu hẹp.

Từ Angimex, Lộc Trời đến HKB, những câu chuyện khác nhau đang cho thấy một thực tế chung: ngành gạo không phải là cuộc chơi dễ dàng. Trong lĩnh vực có biên lợi nhuận thấp, nhu cầu vốn lớn và phụ thuộc mạnh vào biến động thị trường quốc tế, chỉ lợi thế về quy mô hay thị phần là chưa đủ. Sức khỏe tài chính, khả năng quản trị dòng tiền và vị thế trong chuỗi giá trị mới là những yếu tố quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp trong dài hạn.