Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật đối với Dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), có chiều dài khoảng 121,06 km, chia làm 2 giai đoạn; tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 22.690 tỷ đồng.
Chủ đầu tư dự án là liên danh gồm Tập đoàn Đèo Cả, CTCP Đầu tư và Xây dựng ICV Việt Nam, CTCP Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV) và CTCP Xây dựng Công trình 568.
Tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh (Ảnh: Cổng TTĐT Cao Bằng).
Theo kết luận thanh tra, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai dự án có nhiều thiếu sót, vi phạm. Cụ thể:
Trong giai đoạn 1, việc UBND tỉnh Cao Bằng phân chia dự án thành 3 gói thầu tư vấn để áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn được Thanh tra Chính phủ xác định là không đúng quy định. Đồng thời, việc UBND tỉnh này ban hành văn bản đề nghị CTCP Tập đoàn Đèo Cả khẩn trương lập hồ sơ đề xuất dự án cũng không phù hợp với quy định hiện hành và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt dự án tại Quyết định số 1199/QĐ-UBND ngày 15/9/2023 và điều chỉnh dự án đầu tư tại Quyết định số 1304/QĐ-UBND ngày 5/8/2025 có một số nội dung chưa phù hợp với chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.
Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ cho biết UBND tỉnh Cao Bằng đã có báo cáo chưa phản ánh đúng thực tế liên quan đến việc tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, cũng như khó khăn trong việc thu xếp vốn của nhà đầu tư khi đề xuất ngân sách hỗ trợ.
Ngoài ra, việc lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, dự toán của một số gói thầu còn tồn tại sai sót. Một số hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thiết kế và quản lý chi phí; việc phê duyệt hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công và dự toán còn chậm, thậm chí có trường hợp phê duyệt khi chưa được thẩm định. Một số hạng mục xác định sai khối lượng, đơn giá. Bên cạnh đó, một số gói thầu tư vấn và phi tư vấn khác cũng phát sinh thiếu sót tương tự. Việc lập kế hoạch giao vốn và bố trí vốn hàng năm chưa phù hợp với tiến độ thực hiện dự án, dẫn đến tỷ lệ giải ngân thấp.
Đáng chú ý, theo rà soát tại thời điểm ngày 1/7/2025, khi triển khai giai đoạn 2, một số hạng mục đã thi công trong giai đoạn 1 với giá trị khoảng 6,67 tỷ đồng có thể phải phá dỡ để hoàn thiện theo quy mô 4 làn xe.
Trước hàng loạt vi phạm, Tổng Thanh tra Chính phủ đã có những kiến nghị mạnh mẽ. Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến các thiếu sót, vi phạm nêu trên. Đối với Bộ Tài chính, báo cáo, tham mưu Thủ tướng xem xét xử lý việc UBND tỉnh Cao Bằng báo cáo không đúng thực tế và không có văn bản chứng minh nhà đầu tư gặp khó khăn về vốn. Tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm các cá nhân, tổ chức liên quan.
Đối với UBND tỉnh Cao Bằng, phải tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các sai phạm đã nêu; đồng thời rà soát lại toàn bộ khối lượng phải phá dỡ của giai đoạn 1.
Đối với doanh nghiệp dự án, yêu cầu thực hiện rà soát, điều chỉnh giảm trừ số tiền 135,14 tỷ đồng giá trị dự toán tính sai.
"Trong quá trình thực hiện Kết luận thanh tra, nếu phát hiện thất thoát ngân sách nhà nước hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, sẽ chuyển ngay cho cơ quan điều tra xử lý theo quy định", Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh.