Mới đây, Thuế cơ sở 14 và Thuế cơ sở 12 – TP. Hà Nội đã có những hướng dẫn thực tế về việc kê khai, nộp thuế từ năm 2026 đối với nhóm hộ kinh doanh (nhóm 3) có doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm.

Theo đó, về phương pháp kê khai, nhóm 3 thực hiện kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo quý. Hạn nộp tờ khai chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau đó. Đối với thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hộ kinh doanh tạm nộp theo quý trên cùng tờ khai thuế GTGT và thực hiện quyết toán thuế TNCN theo năm, hạn nộp chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo.

Về cách tính thuế, số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ % thuế GTGT theo ngành nghề.

Đáng chú ý, đối với thuế TNCN, hộ kinh doanh nhóm 3 bắt buộc tính theo phương pháp thu nhập thực tế. Cụ thể, thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu - Chi phí hợp lý, hợp lệ) x 17%.

Riêng thuế TNCN sẽ được tạm tính theo quý = (Doanh thu quý - Chi phí hợp lý, hợp lệ của quý) x 17%. Đến khi thực hiện quyết toán năm, thuế TNCN = (Tổng doanh thu năm - Tổng chi phí hợp lý, hợp lệ trong năm) x 17%.

Từ đó, sẽ tính ra được số thuế phải nộp thêm (hoặc được hoàn) = Thuế TNCN theo quyết toán năm - Tổng số thuế TNCN đã tạm nộp trong năm.

Cơ quan thuế đưa ra ví dụ minh họa, anh A kinh doanh đồ gỗ nội thất tại Hà Nội, doanh thu năm 2026 dự kiến 8 tỷ đồng. Ngành nghề của anh thuộc nhóm sản xuất, có tỷ lệ GTGT là 3%. Trong năm, anh A tập hợp được các chi phí hợp lý có hóa đơn chứng từ đầy đủ là 5 tỷ đồng.

Khi đó, thuế GTGT phải nộp cả năm = 8 tỷ x 3% = 240 triệu đồng. Anh A sẽ tạm nộp thuế GTGT theo từng quý, ví dụ quý 1 doanh thu 2 tỷ thì tạm nộp 60 triệu, quý 2 doanh thu 1,8 tỷ tạm nộp 54 triệu, và cứ tiếp tục như vậy đến hết năm.

Còn với thuế TNCN sẽ được tính: - Thu nhập tính thuế cả năm: 8 tỷ - 5 tỷ = 3 tỷ đồng. Thuế TNCN phải nộp cả năm: 3 tỷ x 17% = 510 triệu đồng.

Giả sử trong 4 quý, anh A đã tạm nộp tổng cộng 400 triệu đồng tiền thuế TNCN. Đến khi quyết toán năm, anh sẽ phải nộp thêm 110 triệu đồng (510 triệu - 400 triệu).

Bên cạnh đó, Thuế cơ sở 12 – TP Hà Nội có lưu ý đặc biệt cho hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử.

Cụ thể, các hộ này cần phân biệt rõ trường hợp sàn có chức năng thanh toán (Shopee, Lazada, Tiki có tích hợp cổng thanh toán), theo quy định sàn sẽ khấu trừ, khai và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh. Do đó, hộ kinh doanh không phải tự kê khai thuế hàng tháng đối với phần doanh thu trên sàn này, mà chỉ thực hiện kê khai quyết toán năm một lần duy nhất để tổng hợp doanh thu và đối chiếu số thuế đã được sàn nộp thay.

Đối với trường hợp sàn không có chức năng thanh toán (chỉ là nơi đăng tin, kết nối người mua và người bán, thanh toán thực hiện bên ngoài sàn): Hộ kinh doanh phải tự kê khai và nộp thuế theo tháng đối với toàn bộ doanh thu phát sinh từ kênh này.

Về chế độ sổ sách kế toán và hóa đơn, Thuế cơ sở 14 nêu rõ, hộ kinh doanh nhóm 3 phải sử dụng hệ thống sổ kế toán theo Thông tư 152/2025 của Bộ Tài chính, bao gồm: Sổ S2b, S2c, S2d, S2e và S3a (nếu có hoạt động chịu thuế khác).

Về hóa đơn, sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Tài khoản ngân hàng và thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan thuế cho biết, hộ kinh doanh nên mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh. Ngoài ra, từ ngày 01/7/2025, để được tính vào chi phí hợp lý, các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo Nghị định 18/2025 của Chính phủ.