Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã ban hành Sổ tay hướng dẫn phối hợp xử lý rủi ro đối với tài khoản, thẻ và các đơn vị chấp nhận thanh toán có liên quan đến các giao dịch nghi ngờ gian lận, giả mạo hoặc lừa đảo.

Đáng chú ý, Sổ tay đã đưa ra hàng loạt dấu hiệu nhận diện tài khoản, thẻ hoặc giao dịch có nguy cơ liên quan đến gian lận, giả mạo, lừa đảo. Trong trường hợp phát hiện các dấu hiệu này, ngân hàng có thể áp dụng biện pháp kiểm soát rủi ro, thậm chí mời chủ tài khoản đến làm việc để xác minh thông tin và mục đích giao dịch.

Theo đó, dấu hiệu nghi ngờ liên quan giả mạo, gian lận, lừa đảo theo Thông tư số 17/2024/TT-NHNN bao gồm:

- Thông tin trong hồ sơ mở tài khoản thanh toán của chủ tài khoản không trùng khớp với thông tin của cá nhân đó trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

- Tài khoản thanh toán nằm trong danh sách được quảng cáo, mua, bán, trao đổi trên các website, hội nhóm trên không gian mạng.

- Tài khoản thanh toán nhận tiền từ nhiều tài khoản thanh toán khác nhau và được chuyển đi hoặc rút ra ngay trong thời gian rất ngắn (không để lại số dư hoặc để lại rất ít).

- Tài khoản thanh toán có hơn 3 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản thanh toán nằm trong danh sách có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận, giả mạo…

- Khách hàng thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng nhà nước, cơ quan công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác.

- Tài khoản thanh toán phát sinh giao dịch bất thường (ví dụ: giá trị, số lượng giao dịch lớn, bất thường không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, địa chỉ cư trú, lịch sử giao dịch và hành vi…của chủ tài khoản thanh toán; phát sinh các giao dịch với địa điểm, thời gian, tần suất bất thường…).

- Một thông tin định danh duy nhất của thiết bị (địa chỉ MAC) được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều hơn 01 tài khoản thanh toán.

Theo Sổ tay hướng dẫn, khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, ngân hàng có thể liên hệ trực tiếp với chủ tài khoản để xác minh lại thông tin nhận biết khách hàng, kiểm tra việc sử dụng tài khoản có đúng chính chủ hay không, đồng thời đối chiếu hành vi giao dịch thông thường để đánh giá mức độ liên quan đến các tài khoản nghi ngờ gian lận, lừa đảo.

Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể áp dụng biện pháp xử lý rủi ro như tạm hạn chế giao dịch hoặc tăng cường xác minh.

Nhưng nếu sau khi làm việc thấy tài khoản không có dấu hiệu vi phạm hoặc hồ sơ cảnh báo ban đầu chưa chính xác, các biện pháp này có thể được gỡ bỏ.