Mỹ hối thúc châu Á tăng sức ép lên Nga

Mỹ đang hối thúc các nước châu Á áp dụng lệnh trừng phạt kinh tế lên Nga, nhằm tăng sức ép lên lập trường của Nga về vấn đề Ukraine. Nhưng theo giới phân tích, nỗ lực này khó có thể thành công.

Theo tạp chí The Diplomat, nhận định trên không được dẫn tên tác giả song gần như chắc chắn, tuyên bố này là của quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ, Peter Harrell đưa ra trước giới báo chí hôm 30/7 trong chuyến thăm một ngày tới Singapore.

Wall Street Journal (WSJ) cho biết ông Harrell đã tới thăm Trung Quốc Hàn Quốc, Singapore và Nhật Bản nhằm thuyết phục các nước này tham gia trừng phạt Nga.

Ngoài các quan chức Chính phủ, ông Harrell còn gặp cả lãnh đạo các công ty tư nhân. WSJ dẫn lời ông: "Chúng tôi thực sự hy vọng các nước châu Á, với nhiều trung tâm tài chính và thương mại quan trọng, sẽ cùng gây sức ép lên Nga".

Giới ngoại giao Mỹ tỏ ra khá lạc quan về chuyến thăm châu Á này bởi họ hy vọng thảm kịch MH17 sẽ làm khơi dậy làn sóng phản đối Nga trong khu vực. "MH17 bị bắn rơi hiện trở thành vấn đề mang tính toàn cầu", ông Harrell nói.

Tuần qua, một loạt các "ông lớn" phương Tây mà điển hình là Mỹ, EU, Canada đã đồng loạt tăng biện pháp trừng phạt vào Nga với cái cớ là căng thẳng ở Ukraine.

Ngày 29/7 Mỹ đã công bố các lệnh trừng phạt bổ sung với Nga trong đó có lệnh trừng phạt nhằm vào 3 ngân hàng lớn của nước này gồm VTB Bank, Bank of Moscow, Ngân hàng Nông nghiệp Nga và một công ty đóng tàu chuyên phục vụ ngành khai thác dầu, khí đốt cũng như cho Hải quân Nga.

"Đồng lòng" với Mỹ, EU cũng đã nhất trí cấm ngân hàng quốc doanh Nga bán cổ phiếu, trái phiếu tại châu Âu và hạn chế xuất khẩu trang thiết bị nhằm hiện đại hóa ngành dầu khí. Lệnh trừng phạt của EU cũng nhằm vào các công ty năng lượng và quốc phòng Nga.

Châu Á không mấy hào hứng

Trước những diễn biên căng thẳng từ phương Tây thì phía châu Á dường như không mấy hào hứng với việc trừng phạt này. Nhật Bản và Australia là hai nước hiếm hoi đã áp lệnh trừng phạt lên Nga.

Trên thực tế, Australia mới thực hiện các chính sách này từ tháng 6 và dường như chỉ mang tính chất tượng trưng. Còn Nhật Bản thì có vẻ "căng" hơn.

Hôm 28/7, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Yoshihide Suga thông báo các biện pháp trừng phạt bổ sung với Nga. Theo đó, những tài sản ở Nhật Bản của các cá nhân, tập thể trực tiếp liên quan tới việc Nga sáp nhập bán đảo Crimea hoặc tình trạng bất ổn ở miền Đông Ukraine sẽ bị phong tỏa.

Ngoài ra, Nhật Bản cũng sẽ cho phép thực thi quyết định mới đây của Ngân hàng phát triển và tái thiết châu Âu (EBRD) về việc phong tỏa tài trợ cho các dự án mới ở Nga và hạn chế nhập khẩu các sản phẩm được sản xuất ở Crimea.

Theo Diplomat, dù bằng cách nào, ít nhất Trung Quốc cũng sẽ đưa ra một số biện pháp trừng phạt Nga. Tuy nhiên, Trung Quốc luôn coi thắt chặt quan hệ với Nga là ưu tiên hàng đầu trong chính sách ngoại giao. Những hợp đồng "béo bở" như hợp đồng khí đốt trị giá 400 tỷ USD giữa Trung Quốc với Nga hồi cuối tháng 5 vừa qua không thể khiến Trung Quốc "làm ngơ" mà tùy tiện áp đặt lệnh trừng phạt Nga. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng chỉ trích về phản ứng của phương Tây trong vụ MH17 nhiều hơn là sự liên quan của Nga. Dù trong bất kỳ trường hợp nào, quyền lợi kinh tế gắn bó giữa Bắc Kinh và Moscow cũng sẽ khiến Trung Quốc đặt lợi ích đất nước lên trên giải quyết "các vấn đề toàn cầu".

Trái với Trung Quốc, theo phân tích, Ấn Độ chắc chắn sẽ không trừng phạt Nga. Quốc gia này có mối quan hệ chặt chẽ lâu đời với Nga. Trên thực tế, đây là nước lớn duy nhất công khai ủng hộ Nga trong việc sáp nhập Crimea hồi tháng 3. New Delhi còn phụ thuộc lớn vào ngành công nghiệp vũ khí của Nga.

Singapore sẽ không vô cớ trừng phạt Nga mà chỉ ủng hộ các lệnh trừng phạt được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đưa ra. Hơn nữa, với vai trò là trung tâm tài chính trong khu vực, Singapore sẽ hưởng lợi nếu các lệnh trừng phạt của phương Tây buộc Nga rời xa thị trường tài chính London.

Về phần mình, Hàn Quốc sẽ không chấp thuận lệnh trừng phạt chống lại Nga. Điển hình, hồi tuần trước, đại sứ Hàn Quốc tại Nga, Wi Sung-lac đã ra tuyên bố Seoul không có ý định hùa theo Mỹ và châu Âu áp đặt thêm lệnh trừng phạt. Thậm chí, sau cuộc họp với giới chức Mỹ hồi tuần này, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cũng tái khẳng định Seoul không chấp thuận lệnh trừng phạt.

Suy cho cùng, chỉ Australia là có lý do nhất khi trừng phạt Nga. Từ vụ Crimea, họ đã áp lệnh trừng phạt lên nước này. Đến vụ MH17, nước này lại có gần 40 công dân thiệt mạng.

Tuy nhiên, động thái từ Australia có vẻ đang mờ dần đi khi Thủ tướng Australia - Tony Abbott cho hay: "Chúng tôi đã đưa ra lệnh trừng phạt với Nga. Tôi cũng không đề cập tới việc tăng cường lệnh trừng phạt trong tương lai. Mối quan tâm của chúng tôi hiện nay không phải là lệnh trừng phạt".

Tuyên bố này cho thấy khi thời gian trôi qua, thi thể các nạn nhân đã được đưa về nước mai táng, những ý định trừng phạt Nga liên quan tới thảm kịch MH17 cũng sẽ phai nhạt dần.

P.A (Th)