Sau cuộc họp các chuyên gia về đạo đức y tế tại Geneva, ngày 12/8, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã quyết định cho phép sử dụng loại thuốc ZMapp chưa qua thử nghiệm lâm sàng trên người bệnh cho các bệnh nhân mắc virus Ebola nguy hiểm.

ZMapp là loại huyết thanh do hãng dược phẩm Mapp Bioparma ceutical bào chế từ lá cây thuốc lá đã biến đổi gen.

Zmapp được biết đến là hỗn hợp của ba kháng thể đơn dòng, được lấy từ cơ thể chuột phơi nhiễm với Ebola. Hệ miễn dịch của cơ thể có thể chống lại virus khi kháng thể của huyết thanh có mặt trong máu. Phương pháp này sẽ tạo ra một phản ứng miễn dịch nhân tạo với virus và kháng thể được tạo ra từ phòng thí nghiệm.

Loại thuốc này đã được sử dụng cho hai nhân viên của tổ chức phi chính phủ "Samaritan's Purse" (Mỹ) bị mắc virus Ebola tại Liberia. Cả hai người này đã đáp ứng tốt với ZMapp.

Tuy nhiên, một bệnh nhân khác là giáo sỹ người Tây Ban Nha cũng được sử dụng loại thuốc này đã tử vong tại một bệnh viện ở Madrid. Đây là công dân đầu tiên của châu Âu nhiễm virus Ebola. Ông có nhiều thập niên làm việc trong một bệnh viện tại Monrovia của Liberia.

Các chuyên gia của WHO cho rằng, do tình hình dịch bệnh Ebola nghiêm trọng hiện nay, việc đề xuất các biện pháp điều trị chưa được kiểm tra, chưa được xác nhận về tính hiệu quả và tác động phụ của nó, là không vi phạm đạo đức. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo cần cung cấp có giới hạn các loại thuốc này.

Hôm 8/8, sau cuộc điện đàm giữa với Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf, Tổng thống Mỹ Barack Obama đưa ra quyết định ZMapp sẽ được đại diện của Mỹ đưa đến châu Phi trong tuần này.

Trước đó nhiều cuộc tranh luận đã nổ ra vì việc có nên sử dụng thuốc thử nghiệm để chống dịch Ebola hay không và ai là người được ưu tiên sử dụng thuốc này. Việc dùng thuốc thử nghiệm tại các nước phương Tây và chưa đưa thuốc này đến châu Phi bị chỉ trích là phân biệt đối xử giữa người da trắng và người da đen.

Tuy nhiên, một số ý kiến khác lại cho rằng các công ty dược phẩm đang dùng chính sinh mạng con người để thử nghiệm. Những ý kiến này đã làm dấy lên những tranh cãi về đạo đức xung quanh việc sử dụng sản phẩm Zmapp.

Theo đó, một vài chuyên gia cho rằng, hiện sản phẩm huyết thanh Zmapp mới chỉ được thử nghiệm thành công trên động vật, và theo dự định tới năm 2015 mới có kế hoạch thử nghiệm trên người, do đó, việc để cho hai nhân viên cứu trợ Mỹ sử dụng loại thuốc này là không nhân đạo.

Dịch Ebola đã trở thành vấn đề y tế khẩn cấp toàn cầu. Đây là lần nghiêm trọng nhất trong vòng 40 năm qua khiến hơn 1.013 người thiệt mạng và hơn 1.848 người nhiễm bệnh.

Trâm Anh (Th)