Chính phủ đã ban hành Nghị định 364/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ đầu năm 2026, thay thế Nghị định 90/2023. Văn bản mới này điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến việc thu, quản lý và sử dụng phí đường bộ đối với ô tô.

Mở rộng nhóm phương tiện không phải nộp phí

Theo quy định mới, đối tượng áp dụng phí sử dụng đường bộ là các loại ô tô theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đã được đăng ký, gắn biển số và có giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường còn hiệu lực.

Điểm đáng chú ý là từ khi Nghị định có hiệu lực, xe chở người bốn bánh gắn động cơ và xe chở hàng bốn bánh gắn động cơ sẽ không còn thuộc diện phải nộp phí sử dụng đường bộ.

Bên cạnh đó, quy định về các trường hợp không thu phí cũng được điều chỉnh, bao gồm: xe bị hư hỏng không thể sử dụng; xe bị thải bỏ, bị mất không tìm thấy và chủ phương tiện có đề nghị thu hồi đăng ký, biển số theo quy định; xe bị tịch thu; xe bị tạm giữ từ 30 ngày trở lên; hoặc xe tạm ngừng tham gia giao thông liên tục trong thời gian từ 30 ngày trở lên.

Một nhóm đối tượng khác không phải nộp phí là xe của doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh không tham gia giao thông, không sử dụng đường giao thông công cộng; hoặc các phương tiện đang lưu thông nhưng sau đó chuyển sang không sử dụng đường giao thông công cộng.

Ngoài ra, kể từ năm 2026, chủ phương tiện chỉ còn hai lựa chọn nộp phí sử dụng đường bộ là theo chu kỳ kiểm định hoặc theo năm dương lịch. Hình thức nộp phí theo tháng sẽ chính thức chấm dứt nhằm giảm thủ tục và tạo thuận lợi cho người sử dụng.

Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm tài chính đối với các xe được thanh lý hoặc phát mại (bao gồm xe bị tịch thu, xe thuộc cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập…). Theo đó, chủ xe mới chỉ thực hiện nghĩa vụ nộp phí kể từ thời điểm đưa xe đi kiểm định để tham gia giao thông, không phải thanh toán các khoản phí còn tồn của chủ cũ.

Dừng dán tem thu phí đường bộ trên kính xe

Triển khai Nghị định 364/2025, Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Xây dựng) đã có hướng dẫn yêu cầu các trung tâm đăng kiểm chấm dứt việc dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính chắn gió của ô tô.

Trước đó, trong quá trình lấy ý kiến xây dựng Nghị định, Bộ Xây dựng đã đề xuất loại bỏ tem thu phí do việc áp dụng trong nhiều năm nhưng chưa có quy định cụ thể về cơ quan kiểm tra cũng như chế tài xử phạt đối với trường hợp không dán tem hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp phí.

Hiện nay, thông tin về việc nộp phí sử dụng đường bộ đã được quản lý tập trung trên hệ thống thu phí và Cổng thông tin điện tử của Cục Đăng kiểm Việt Nam. Vì vậy, việc bỏ tem không chỉ giúp giảm chi phí hành chính mà còn phù hợp với xu hướng số hóa và kết nối dữ liệu trong quản lý phương tiện.

Giảm đáng kể lệ phí đăng kiểm với ô tô dưới 10 chỗ

Từ ngày 1/1/2026, lệ phí cấp giấy chứng nhận kiểm định đối với ô tô dưới 10 chỗ ngồi sẽ được điều chỉnh giảm mạnh theo quy định tại Thông tư 156/2025 của Bộ Tài chính.

Thông tư này quy định mức thu, phương thức thu - nộp và quản lý lệ phí cấp các loại giấy chứng nhận liên quan đến chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với phương tiện giao thông thuộc diện quản lý nghiêm ngặt về an toàn.

Theo quy định mới, các loại giấy chứng nhận như giấy thẩm định thiết kế, giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật… đều áp dụng thống nhất mức lệ phí 40.000 đồng cho mỗi giấy.

Trước đây, ô tô dưới 10 chỗ ngồi (không bao gồm xe cứu thương) phải nộp mức lệ phí 90.000 đồng cho mỗi giấy chứng nhận. Việc điều chỉnh về mức 40.000 đồng giúp giảm gánh nặng chi phí cho người dân, đồng thời tạo sự thống nhất giữa các nhóm phương tiện.

Những thay đổi nêu trên được kỳ vọng sẽ góp phần đơn giản hóa quy trình đăng kiểm, thu phí sử dụng đường bộ, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và phù hợp hơn với thực tế sử dụng phương tiện kể từ năm 2026.