Sáng mở bảng điện, cảm giác như vừa trúng số độc đắc. VN-Index tăng gần 30 điểm, xanh từ đầu ngõ tới cuối làng. Cổ phiếu chạy ào ào, đặc biệt nhóm bất động sản, ngân hàng hừng hực khí thế, cứ như giá nhà tăng thêm 1 triệu là tài khoản mình tăng thêm 10 triệu. Nhà đầu tư sáng nay ai cũng nói chuyện rất triết lý: “Tôi đã nhìn ra xu hướng từ tuần trước”, “Dòng tiền thông minh đã vào”, “Uptrend này phải tính bằng tháng chứ không phải phiên”.
Các group chat chứng khoán sôi động hơn chợ sáng. Người khoe lãi, người tiếc vì chưa kịp full margin, người mạnh dạn vẽ luôn kịch bản VN-Index vượt đỉnh lịch sử. Không khí chung là: chúng ta đang ở khởi đầu của một con sóng thần tài chính. Thậm chí có người bắt đầu tính chuyện đổi xe, đổi nhà… dựa trên mức lãi tạm tính lúc 10h30 sáng.
Nhưng thị trường, như một đạo diễn khó tính, không bao giờ để khán giả đoán được kịch bản quá sớm.
Đầu giờ chiều, bảng điện bắt đầu “nhấp nháy” hơi lạ. Màu xanh nhạt dần. Nhóm ngân hàng sáng còn đóng vai anh hùng cứu chỉ số bỗng nhiên quay xe. Từ tăng mạnh chuyển sang lình xình, rồi đỏ lúc nào không hay. Một vài mã trụ bị xả hàng, VN-Index bắt đầu trượt điểm. Ban đầu chỉ là vài điểm, nhà đầu tư còn trấn an nhau: “Rung lắc thôi, rũ bớt T+”.
Nhưng rồi đà bán mạnh dần. Cổ phiếu nhiều họ như ngân hàng, dầu khí, bán lẻ lao dốc, kéo theo tâm lý hoảng loạn lan rộng. Lệnh bán ào xuống như thác đổ. Tài khoản từ lãi đậm chuyển sang lãi mỏng, rồi về tham chiếu, thậm chí có người từ xanh chuyển đỏ chỉ trong một tiếng đồng hồ. Cảm giác lúc đó rất quen: buổi sáng là thiên tài, buổi chiều là nạn nhân.
Thế là câu hỏi vang lên khắp nơi: “Ơ, tôi bị lừa à?”
Thực ra, thị trường không lừa ai cả. Nó chỉ làm đúng bản chất của nó: phản ánh cung – cầu và tâm lý. Sáng tăng mạnh có thể do dòng tiền hưng phấn, do hiệu ứng tin tức, do lực mua chủ động đẩy giá lên nhanh. Nhưng khi đạt tới vùng giá hấp dẫn để chốt lời, bên cầm hàng sẵn sàng bán ra.
Khi cổ phiếu trụ giảm, chỉ số tất yếu chịu áp lực. Và trong thị trường, nỗi sợ luôn lây lan nhanh hơn sự hưng phấn. Người thấy tài khoản mình co lại sẽ có xu hướng bán trước để “giữ thành quả”. Người đứng ngoài thấy đỏ mạnh thì càng ngại vào. Hiệu ứng domino hình thành, và VN-Index từ trạng thái “phi mã” chuyển sang “đổ đèo không phanh”.
Điều thú vị là cảm xúc nhà đầu tư thay đổi còn nhanh hơn điểm số. Sáng tự tin bao nhiêu thì chiều hoang mang bấy nhiêu. Sáng nói về chiến lược dài hạn, chiều chỉ còn một mục tiêu: bảo toàn lợi nhuận. Sáng tin vào phân tích kỹ thuật, chiều lại đổ tại “đội lái”.
Thị trường giống như một bài kiểm tra tâm lý hơn là bài kiểm tra kiến thức. Bạn có thể đúng về xu hướng dài hạn, nhưng nếu không chịu nổi vài nhịp rung lắc trong ngày, bạn vẫn cảm thấy như mình vừa trải qua một cú lừa ngoạn mục.
Rốt cuộc, VN-Index tăng vùn vụt buổi sáng rồi lao dốc buổi chiều không phải là trò đùa, mà là lời nhắc nhở: đừng quá hưng phấn khi xanh mạnh, và cũng đừng tuyệt vọng khi đỏ sâu. Chứng khoán vốn dĩ là vậy buổi sáng cho bạn mơ mộng, buổi chiều dạy bạn khiêm tốn. Và ngày mai, biết đâu kịch bản lại đảo chiều thêm lần nữa.
Điểm nhấn của hôm nay, ngoài cú úp sọt bất thình lình của VN-Index thì còn đến từ “sao đổi ngôi”. Nếu vài phiên gần đây, cổ phiếu họ dầu khí làm mưa làm gió, cổ phiếu bất động sản bị nhấm chìm thì hôm nay, điều ngược lại đang diễn ra.
Về phía họ dầu khí, hàng loạt mã đua nhau giảm sàn. Trong đó, anh cả GAS giảm 9.000 đồng/CP xuống 119.700 đồng/CP, PLX giảm 4.800 đồng/CP xuống 64.700 đồng/CP.
Ở chiều ngược lại, cổ phiếu bất động sản lại lên hương. Anh cả VIC dù không duy trì được đà tăng tăng trần ở thời điểm đóng cửa phiên nhưng vẫn đi lên khá mạnh khi tăng 9.200 đồng/CP lên 164.800 đồng/CP. VHM tăng 1.500 đồng/CP lên 95.000 đồng/CP.
