Hành lang pháp lý mới thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

Thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng trở thành thói quen trong đời sống kinh tế số của Việt Nam. Hàng tỷ giao dịch qua ngân hàng số, ví điện tử, QR code được thực hiện mỗi quý, đặc biệt nhờ sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và dịch vụ công trực tuyến.

Để thúc đẩy xu hướng này, Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 25/2025/TT-NHNN, sửa đổi Thông tư 17/2024 về mở và sử dụng tài khoản thanh toán. Đây không chỉ là chỉnh sửa kỹ thuật mà còn là bước tiến quan trọng nhằm tăng an toàn, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và cả nhà đầu tư nước ngoài.

Những điểm mới đáng chú ý

  • Xác thực chặt chẽ hơn: Khi mở tài khoản tại quầy, khách hàng phải gặp trực tiếp và kiểm tra sinh trắc học để ngăn gian lận.

  • Mở rộng đối tượng: Cho phép cá nhân từ 15 đến dưới 18 tuổi mở tài khoản; mở tài khoản bằng phương tiện điện tử không chỉ bằng VNĐ mà còn bằng ngoại tệ.

  • Hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài: Được ủy quyền cho tổ chức lưu ký mở tài khoản, giảm thủ tục và tạo điều kiện cho dòng vốn ngoại.

  • Chống gian lận: Mở rộng diện báo cáo từ cá nhân sang tổ chức, yêu cầu lưu giữ và bảo mật dữ liệu giao dịch, sinh trắc học, thiết bị…

Thanh toán số tăng tốc

Thông tin trên tờ Thời báo ngân hàng 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam ghi nhận hơn 12 tỷ giao dịch không dùng tiền mặt, tăng 30% so với cùng kỳ. Giá trị giao dịch quý I/2025 đạt gần 40 triệu tỷ đồng. Từ 1/7/2025, chứng từ thanh toán không tiền mặt cũng trở thành điều kiện bắt buộc để khấu trừ thuế VAT – tạo cú hích lớn buộc doanh nghiệp chuyển đổi.

Giải pháp song hành

Các ngân hàng và trung gian thanh toán đang:

  • Chuẩn hóa QR code, mở rộng xác thực sinh trắc học, ứng dụng VNeID.

  • Miễn/giảm phí chuyển khoản nhỏ, khuyến mãi cho khách hàng dùng dịch vụ số.

  • Phối hợp truyền thông, giáo dục tài chính, hướng dẫn kỹ năng giao dịch điện tử.

Thực tế, nhiều sáng kiến đã triển khai: Chính phủ yêu cầu tất cả xe qua trạm thu phí không dừng phải dùng tài khoản ETC từ 1/10/2025; các ngân hàng liên kết ví VETC, ePass, Viettel Money để hỗ trợ. Hay VPBank hợp tác Thế Giới Di Động làm đại lý thanh toán ngay tại cửa hàng.