Từ ngân hàng quốc dân đến tập đoàn tài chính hàng đầu châu Á

Trong nhiều thập kỷ, ngành tài chính Hàn Quốc thường bị lu mờ bởi những tập đoàn công nghiệp khổng lồ như Samsung, LG, Hyundai hay SK Group... Tuy nhiên, phía sau nền kinh tế lớn thứ tư châu Á là sự trỗi dậy của các định chế tài chính quy mô hàng đầu khu vực, trong đó nổi bật là KB Financial Group (KBFG).

Tập đoàn này được thành lập năm 2008 theo mô hình công ty mẹ tài chính, với hạt nhân là KB Kookmin Bank - ngân hàng thương mại lớn nhất Hàn Quốc về mạng lưới khách hàng cá nhân.

KB Kookmin Bank vốn được xem là “ngân hàng quốc dân” của Hàn Quốc sau quá trình sáp nhập nhiều tổ chức tài chính trong giai đoạn tái cấu trúc hậu khủng hoảng châu Á. Từ nền tảng ngân hàng bán lẻ truyền thống, KBFG dần mở rộng sang chứng khoán, bảo hiểm, quản lý quỹ, thẻ tín dụng và ngân hàng đầu tư, trở thành một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất nước này.

Hiện KBFG nằm trong nhóm “Big 4” tài chính Hàn Quốc cùng Shinhan Financial Group, Hana Financial Group và Woori Financial Group. Tuy nhiên, KBFG được giới đầu tư đánh giá là doanh nghiệp có khả năng sinh lời và quản trị cổ đông nổi bật trong nhóm.

Theo giới thiệu trên website chính thức, tập đoàn hiện sở hữu 11 công ty tài chính lớn, trong đó có các đơn vị chủ chốt như KB Kookmin Bank, KB Securities, KB Insurance, KB Kookmin Card, KB Life Insurance, KB Asset Management và KB Capital.

Theo báo cáo tài chính gần đây, lợi nhuận ròng năm 2025 của KBFG đạt khoảng 5,6-5,8 nghìn tỷ won, tương đương hơn 4 tỷ USD. Đây là mức lợi nhuận thuộc nhóm cao nhất ngành ngân hàng Hàn Quốc hiện nay.

Điểm đáng chú ý là cơ cấu lợi nhuận của KBFG đang thay đổi nhanh chóng. Nếu trước đây tập đoàn phụ thuộc lớn vào hoạt động cho vay truyền thống, thì hiện nay nguồn thu từ chứng khoán, quản lý tài sản và bảo hiểm ngày càng tăng. Sự chuyển dịch này giúp KBFG giảm phụ thuộc vào chu kỳ tín dụng và cải thiện hiệu quả sử dụng vốn.

Trong bối cảnh kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng chậm và thị trường bất động sản đối mặt nhiều áp lực, các tập đoàn tài chính lớn buộc phải thay đổi mô hình kinh doanh để duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận. KBFG được xem là một trong những doanh nghiệp đi đầu trong quá trình này.

Một điểm khác biệt lớn của KBFG so với nhiều chaebol Hàn Quốc là cơ cấu sở hữu. Tập đoàn không nằm dưới quyền kiểm soát của một gia đình tài phiệt mà có mô hình sở hữu phân tán. Cổ đông lớn nhất hiện là Quỹ hưu trí quốc gia Hàn Quốc (NPS), bên cạnh nhiều quỹ đầu tư quốc tế như BlackRock, Vanguard và Capital Research.

Mô hình này khiến KBFG vận hành theo hướng minh bạch hơn và chịu áp lực lớn về hiệu quả tài chính cũng như quyền lợi cổ đông. Trong hai năm gần đây, tập đoàn liên tục triển khai các chương trình mua lại cổ phiếu và tăng cổ tức nhằm hỗ trợ giá cổ phiếu và nâng tỷ suất sinh lời cho nhà đầu tư.

Các chỉ số tài chính của KBFG hiện thuộc nhóm cao nhất ngành ngân hàng Hàn Quốc. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu duy trì trên 10%, trong khi hệ số an toàn vốn ở mức cao.

Trên thị trường chứng khoán, KBFG hiện được xem là một trong những cổ phiếu ngân hàng hấp dẫn nhất Hàn Quốc. Sau nhiều năm bị định giá thấp do cái gọi là “Korea discount” (năng lực tương đương nhưng bị định giá thấp hơn thị trường khác), cổ phiếu ngân hàng nước này đang được đánh giá lại khi các tập đoàn tài chính cải thiện quản trị doanh nghiệp và gia tăng lợi ích cho cổ đông.

Tuy nhiên, KBFG vẫn đối mặt nhiều thách thức. Dân số Hàn Quốc già hóa nhanh khiến nhu cầu tín dụng tăng chậm, trong khi thị trường bất động sản biến động có thể ảnh hưởng tới chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng. Ngoài ra, tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao cũng khiến cổ phiếu KBFG nhạy cảm với biến động lãi suất Mỹ và dòng vốn quốc tế.

Do đó, mở rộng ra nước ngoài trở thành chiến lược quan trọng đối với KBFG. Đông Nam Á hiện là khu vực được tập đoàn ưu tiên, đặc biệt là Việt Nam và Indonesia - những thị trường có tốc độ tăng trưởng kinh tế và nhu cầu tài chính cao hơn đáng kể so với Hàn Quốc.

Việt Nam trong chiến lược tăng trưởng của KBFG

Việt Nam hiện là một trong những thị trường quan trọng nhất của KBFG tại Đông Nam Á. Nền tảng lớn nhất của KBFG tại Việt Nam là KB Kookmin Bank - ngân hàng chủ lực của tập đoàn. Nhà băng này bắt đầu mở rộng hoạt động tại Việt Nam từ khá sớm nhằm phục vụ cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc ngày càng gia tăng.

Chi nhánh đầu tiên của KB Kookmin Bank tại TP.HCM được thành lập từ năm 2011. Đến năm 2018, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục cấp phép cho KB Kookmin Bank mở chi nhánh tại Hà Nội.

Hiện ngân hàng này tập trung vào các dịch vụ dành cho doanh nghiệp như tài trợ thương mại, thanh toán quốc tế, ngoại hối, quản lý dòng tiền, cho vay doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư tại Việt Nam.

Việc KB Kookmin Bank mở rộng hiện diện tại Việt Nam phản ánh xu hướng dịch chuyển của các tập đoàn Hàn Quốc trong hơn một thập kỷ qua. Khi Samsung, LG, Hyundai cùng hàng nghìn doanh nghiệp vệ tinh tăng tốc đầu tư vào Việt Nam, nhu cầu về dịch vụ tài chính xuyên biên giới cũng tăng mạnh.

KB Kookmin Bank đóng vai trò như “cầu nối tài chính” cho cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam. Bên cạnh tín dụng và thanh toán quốc tế, ngân hàng này còn hỗ trợ quản lý dòng tiền và các dịch vụ ngoại hối cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Song song với mảng ngân hàng, KBFG còn đẩy mạnh hoạt động trong lĩnh vực thị trường vốn thông qua Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KB Securities Vietnam - KBSV).

KBSV là tiền thân của Maritime Securities, được KB Securities mua lại năm 2017 trước khi đổi tên vào năm 2018. Sau thương vụ này, KBFG nhanh chóng mở rộng hoạt động trong lĩnh vực môi giới chứng khoán, tư vấn phát hành trái phiếu và ngân hàng đầu tư tại Việt Nam.

Đồng thời, lãnh đạo KB Financial cho biết sẽ đầu tư thêm hơn 110 triệu USD nhằm mở rộng hoạt động của KBSV tại Việt Nam. Theo Investing.com, cũng trong giai đoạn 2018-2019, KB Securities đã rót tiếp khoảng 1.380 tỷ đồng để tăng vốn cho KBSV.

Khác với nhiều công ty chứng khoán tập trung vào nhà đầu tư cá nhân, KBSV phát triển mạnh ở mảng khách hàng tổ chức và ngân hàng đầu tư. Đây là lĩnh vực có biên lợi nhuận cao và phù hợp với chiến lược toàn cầu của KBFG.

Giới phân tích cho rằng Việt Nam giữ vai trò đặc biệt trong chiến lược tăng trưởng dài hạn của KBFG. Trong khi thị trường Hàn Quốc dần bão hòa, Việt Nam lại sở hữu tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, dân số trẻ và thị trường tài chính còn nhiều dư địa phát triển.

Sự bùng nổ của thị trường chứng khoán Việt Nam trong vài năm gần đây cũng mở ra cơ hội lớn cho các công ty tài chính nước ngoài trong lĩnh vực môi giới, quản lý tài sản và ngân hàng đầu tư.

Đối với KBFG, Việt Nam không đơn thuần là thị trường mở rộng hoạt động mà còn là một phần trong chiến lược tái định vị tập đoàn từ một ngân hàng nội địa thành định chế tài chính khu vực. Đây cũng là cách KBFG tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh thị trường tài chính Hàn Quốc bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt.