Cổ phiếu hồi phục 30%, lãnh đạo "thoát hàng", cổ đông dài hạn vẫn lỗ nặng

Từ đầu tháng 2/2026, cổ phiếu Dược liệu Việt Nam (DVM) ghi nhận nhịp hồi khá nhanh sau khi rơi về vùng giá thấp nhất kể từ khi niêm yết. Trong phiên 6/2, mã này chạm 4.900 đồng/cổ phiếu, trước khi phục hồi lên quanh 6.300-6.400 đồng chỉ sau vài tuần, tương đương mức tăng hơn 30%. Nhịp tăng này đủ tạo ra biên lợi nhuận ngắn hạn cho dòng tiền bắt đáy, nhưng chưa làm thay đổi đáng kể bức tranh dài hạn của cổ phiếu.

Nếu so với vùng đỉnh sau niêm yết khoảng 17.727 đồng/cổ phiếu trong năm 2022, thị giá DVM đầu tháng 3/2026 vẫn thấp hơn khoảng 63-64%.

Điều đó có nghĩa, nhiều cổ đông mua vào ở giai đoạn hưng phấn trước đây đến nay vẫn đang chịu mức lỗ rất lớn. Nói cách khác, nhịp hồi 30% vừa qua chủ yếu mới giúp cổ phiếu rời đáy kỹ thuật, thay vì đưa thị giá trở lại vùng có thể bù đắp đáng kể cho nhóm nhà đầu tư nắm giữ dài hạn.

Điểm đáng chú ý là trong đúng giai đoạn cổ phiếu hồi phục từ vùng đáy, giao dịch của người nội bộ lại diễn ra theo chiều hướng khá nhạy cảm. Từ ngày 6 đến 25/2/2026, ông Vũ Thành Trung, Tổng giám đốc kiêm Ủy viên HĐQT, đã bán 4 triệu cổ phiếu DVM, giảm tỷ lệ sở hữu từ khoảng 17,4% xuống còn 8,86% vốn điều lệ. Ngay sau đó, ông tiếp tục đăng ký bán thêm 4 triệu cổ phiếu trong giai đoạn 3-25/3. Nếu hoàn tất, tỷ lệ nắm giữ sẽ giảm xuống quanh 0,3%.

Ở chiều ngược lại, bà Dương Thị Thái, người phụ trách công bố thông tin kiêm quản trị công ty, lại mua vào 2 triệu cổ phiếu từ ngày 25/2 đến 4/3, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu lên 4,25%. Sau đó, bà tiếp tục đăng ký mua thêm 9,5 triệu cổ phiếu trong giai đoạn 11-31/3. Diễn biến mua vào và bán ra theo hai hướng trái ngược trong nội bộ doanh nghiệp khiến cổ phiếu DVM càng thu hút sự chú ý, nhất là khi các giao dịch này diễn ra ngay sau nhịp hồi khoảng 30% từ đáy.

Với thị trường, điều đáng lưu ý không chỉ là khối lượng giao dịch của người nội bộ, mà còn là thời điểm thực hiện. Khi cổ phiếu vẫn thấp hơn rất xa so với vùng đỉnh cũ và cổ đông dài hạn chưa thể thoát khỏi trạng thái thua lỗ nặng, việc lãnh đạo liên tiếp hạ tỷ lệ sở hữu trên nhịp hồi ngắn hạn có thể tạo thêm áp lực tâm lý lên thị giá.

Đây cũng có thể là yếu tố khiến nhịp hồi của DVM, dù đáng kể về mặt kỹ thuật, vẫn chưa đủ để củng cố niềm tin về một xu hướng phục hồi bền vững.

Doanh thu nghìn tỷ, lợi nhuận DVM vẫn thua tiền gửi ngân hàng

Xét về quy mô, DVM không phải doanh nghiệp nhỏ khi doanh thu nhiều năm duy trì ở mức trên nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, phần lợi nhuận giữ lại quá mỏng so với quy mô bán hang.

Giai đoạn 2022-2024, doanh thu thuần của DVM tăng từ khoảng 1.179 tỷ đồng lên gần 1.580 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế tăng từ hơn 30 tỷ đồng lên khoảng 47,9 tỷ đồng. Dù vậy, biên lãi ròng các năm chỉ quanh 3%. Bước sang năm 2025, doanh thu thuần giảm còn khoảng 1.450,9 tỷ đồng, thấp hơn hơn 8% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế giảm về gần 39,96 tỷ đồng, tương ứng mức giảm gần 17%. Biên lãi ròng theo đó co xuống khoảng 2,7%.

Mức sinh lời này khá thấp nếu đặt cạnh mặt bằng lãi suất tiền gửi ngân hàng. Với lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng phổ biến quanh vùng 5 - 6%/năm, hiệu quả sinh lời từ hoạt động kinh doanh của DVM xét trên biên ròng hiện còn thấp hơn đáng kể.

So với các doanh nghiệp dược đầu ngành, DVM gần như đứng ở vùng đáy về hiệu quả sinh lời. Năm 2025, DHG đạt biên lãi ròng khoảng 17%, còn Imexpharm duy trì mức khoảng 14,3%. Cùng thời điểm, DVM chỉ tạo ra biên lãi ròng quanh 2,7%. Khoảng cách này cho thấy vấn đề của DVM không còn là biến động nhất thời của một năm kinh doanh, mà là năng lực chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận đang yếu hơn đáng kể so với nhiều doanh nghiệp dược khác trên sàn.

Đặc biệt với chi phí lãi vay, trong năm 2025, DVM phải trả hơn 42 tỷ đồng tiền lãi vay, tức còn cao hơn cả phần lợi nhuận ròng thu về. Phần lớn lợi nhuận trước thuế thực tế bị “ăn mòn” bởi chi phí vốn. Đây cũng là nguyên nhân khiến doanh nghiệp dù vẫn ghi nhận doanh thu trên nghìn tỷ đồng nhưng lợi nhuận vẫn chỉ loanh quanh trên dưới 40 tỷ đồng.

Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của DVM ở mức khoảng 873 tỷ đồng, trong đó nợ ngắn hạn chiếm gần 858 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu khoảng 776 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ vào khoảng 1,1 lần, không quá cao về mặt con số nhưng trở nên nhạy cảm khi đặt cạnh biên lợi nhuận ròng dưới 3%.

Một vấn đề khác nằm ở chất lượng doanh thu. Khoản phải thu của DVM ở mức khá lớn, trong đó có phần phải trích lập dự phòng phải thu khó đòi, khiến chi phí quản lý doanh nghiệp tăng lên.

Bên cạnh đó, môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp dược cũng thay đổi theo hướng chặt chẽ hơn. Nghị định 163/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2025, cùng với các văn bản hướng dẫn như Thông tư 31/2025/TT-BYT, siết chặt hồ sơ, thủ tục cấp, cấp lại, điều chỉnh và thu hồi chứng chỉ hành nghề dược. Doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật, công bố danh sách người hành nghề, nâng chuẩn quản trị và hệ thống tuân thủ. Điều này làm tăng chi phí vận hành cho toàn chuỗi từ sản xuất đến phân phối, trong khi dư địa tăng giá bán bị giới hạn bởi đấu thầu tập trung và cạnh tranh từ thuốc nhập khẩu.

Với một doanh nghiệp biên lợi nhuận mỏng như DVM, các chi phí phát sinh thêm cho tuân thủ, hệ thống và nhân sự pháp lý rất dễ ăn gần hết phần lợi nhuận tăng thêm, nếu có. Khi vừa phải duy trì tăng trưởng doanh thu, vừa gánh chi phí lãi vay lớn, lại thêm áp lực đầu tư nhà máy mới, không gian để cải thiện lợi nhuận ròng trong ngắn hạn là khá hạn chế.

Theo phân tích của các chuyên gia, khi nền lợi nhuận vẫn mỏng, cổ phiếu mới chỉ hồi từ đáy kỹ thuật và nội bộ tiếp tục giao dịch trái chiều, người mua DVM lúc này cần chấp nhận rằng rủi ro không chỉ nằm ở biến động giá ngắn hạn. Thách thức thật sự nằm ở việc doanh nghiệp có đủ sức chuyển hóa các kế hoạch đầu tư thành dòng tiền và lợi nhuận cụ thể, hay cổ phiếu sẽ lại quay về phản ánh đúng những điểm yếu trong bảng cân đối và hoạt động kinh doanh.