Theo dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin thuộc Luật thuế tiêu thụ đặc biệt 2025.

Cụ thể, đối với xe ô tô chở người và xe chở người 4 bánh có gắn động cơ từ 9 chỗ trở xuống, xe ô tô pick-up chở người áp dụng thuế suất thuế TTĐB 3% đến hết ngày 31/12/2030, từ 1/1/2031 áp dụng mức thuế suất 11%.

Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 10 đến dưới 16 chỗ áp dụng thuế suất thuế TTĐB 2% đến hết ngày 31/12/2030, từ 1/1/2031 áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB 7%.

Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 16 đến dưới 24 chỗ áp dụng thuế suất thuế TTĐB 1% đến hết ngày 31/12/2030, từ 1/1/2031 áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB 4%.

Đối với xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, xe ô tô tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng áp dụng thuế suất thuế TTĐB 2% đến hết ngày 31/12/2030, từ 1/1/2031 áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB 7%.

Thực tiễn triển khai chính sách từ năm 2022 đến nay cho thấy, mức thuế suất ưu đãi thấp (1%–3%) so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10%–150%) góp phần giảm chi phí sở hữu ban đầu, qua đó tác động đến quyết định tiêu dùng và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo số liệu thống kê của Bộ Tài chính, số lượng xe ô tô điện chạy bằng pin dưới 24 chỗ đưa vào sử dụng đã tăng từ 7.663 chiếc năm 2022 lên 179.316 chiếc, tương ứng với số thu ngân sách từ nhóm này tăng từ 213,38 tỷ đồng lên 2.371,97 tỷ đồng vào năm 2025.

Những con số này phản ánh xu hướng tiêu dùng tích cực khi chi phí sở hữu xe ban đầu được giảm xuống. Đồng thời, việc gia tăng sản lượng tiêu thụ cũng tạo động lực để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đầu tư và phát triển hệ sinh thái xe điện trong nước.

Việc tiếp tục duy trì ưu đãi đến năm 2030 sẽ giúp đảm bảo tính ổn định chính sách, tránh gián đoạn thị trường, đồng thời tận dụng cơ hội hình thành chuỗi cung ứng trong nước và thúc đẩy xuất khẩu xe điện.

Theo Bộ Tài chính, việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi nhằm góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh, bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững; đồng thời góp phần khuyến khích người tiêu dùng, doanh nghiệp tiếp cận sử dụng loại phương tiện giao thông xanh, từng bước thay thế nhiên liệu hóa thạch, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch.

Đồng thời, cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường.

Chính sách này đồng thời phù hợp với cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 về phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Mặt khác, dự án cũng thực hiện Nghị quyết số 93/NQ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến chính sách thuế, lệ phí trước bạ, tín dụng đối với phát triển xe điện và các dự án nhiệt điện khí LNG.

Trong đó, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế suất thuế TTĐB đối với xe ô tô điện chạy bằng pin đến hết năm 2030, trình Quốc hội theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Theo ước tính, thực hiện chính sách này sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước đến hết năm 2030 là 10.000 tỷ đồng/năm.

Mặc dù làm giảm thu ngân sách, song việc gia hạn thuế suất thuế TTĐB ưu đãi đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin có thể giúp giảm thiểu chi phí tuân thủ các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, đặc biệt là các cam kết liên quan đến phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.

Mặt khác, về mặt tổng thể hiệu quả đối với nền kinh tế, chính sách này giúp giảm chi ngân sách trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, bù đắp phần giảm số thu do giảm thu thuế TTĐB.

Việc tiếp tục duy trì mức thuế suất ưu đãi nêu trên đến hết năm 2030 sẽ duy trì chênh lệch đáng kể về chi phí đầu vào giữa xe điện chạy bằng pin và xe sử dụng xăng, dầu sau thời điểm 1/3/2027.

Theo tính toán của Bộ Công Thương, nếu tiếp tục gia hạn áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB ưu đãi ở mức 1% - 2% - 3% đến hết năm 2030, số lượng xe điện chạy bằng pin sẽ tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt ở phân khúc xe chở người từ 9 chỗ trở xuống.

Đối với xe hybrid, xu hướng tăng trưởng dự kiến tiếp tục được duy trì do nhóm phương tiện này vẫn được hưởng mức ưu đãi thuế tương đối so với xe sử dụng xăng thuần túy.

Tuy nhiên, do mức ưu đãi thuế đối với xe điện chạy bằng pin cao hơn đáng kể, dự kiến tốc độ tăng của xe hybrid sẽ thấp hơn so với xe điện chạy bằng pin và có thể giảm tỷ trọng tương đối trong cơ cấu xe bán mới. Tương ứng, xe sử dụng xăng, dầu được dự báo sẽ giảm thị phần tương đối so với kịch bản không gia hạn chính sách.