Tăng vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực

Tập đoàn bia Heineken đang triển khai một bước đi quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc khu vực khi quyết định chuyển dần hoạt động sản xuất bia quy mô lớn khỏi Singapore sang Việt Nam và Malaysia. Theo kế hoạch, quá trình này sẽ diễn ra từng bước và dự kiến hoàn tất vào cuối năm 2027.

Thông tin được công bố cho thấy nhà máy bia tại khu vực Tuas (Singapore) sẽ giảm dần công suất sản xuất, thay vào đó là mô hình cung ứng linh hoạt hơn trong khu vực. Về dài hạn, Singapore sẽ không còn là trung tâm sản xuất chính mà chuyển sang nhập khẩu bia từ các quốc gia lân cận để phục vụ thị trường nội địa.

Động thái này là một phần trong chiến lược EverGreen 2030 của Heineken, nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Chi phí sản xuất tại Singapore ngày càng cao, việc dịch chuyển sang các thị trường như Việt Nam và Malaysia - nơi có lợi thế về chi phí, quy mô và dư địa tăng trưởng - được xem là lựa chọn hợp lý.

Dù giảm vai trò sản xuất, Singapore vẫn giữ vị trí chiến lược trong hệ thống toàn cầu của Heineken. Quốc đảo này sẽ được định vị là trung tâm thương mại khu vực, hậu cần và đổi mới, bao gồm cả việc phát triển các sáng kiến công nghệ như GenAI. Khu vực Tuas trong tương lai sẽ được tái phát triển thành trung tâm logistics và một nhà máy bia thí điểm phục vụ các dự án đổi mới.

Đáng chú ý, Singapore tiếp tục là “quê hương toàn cầu” của thương hiệu Tiger Beer. Hoạt động quản lý và phát triển thương hiệu này vẫn sẽ được duy trì và tăng cường từ đây, cho thấy vai trò của Singapore không hề suy giảm mà chỉ chuyển đổi theo hướng giá trị cao hơn.

Ở chiều ngược lại, việc chuyển dịch sản xuất mở ra cơ hội đáng kể cho Việt Nam và Malaysia. Cả hai quốc gia này sẽ gia tăng sản lượng, đồng thời tận dụng cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu trong khu vực. Đặc biệt, với Heineken Malaysia, xuất khẩu hiện chỉ chiếm chưa đến 1% doanh thu, nên dư địa tăng trưởng trong thời gian tới được đánh giá là rất lớn.

Việc điều chỉnh chiến lược của Heineken diễn ra trong bối cảnh ngành bia toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức. Nhu cầu tiêu thụ suy yếu khi người tiêu dùng có xu hướng cắt giảm đồ uống có cồn đã tạo áp lực lên các nhà sản xuất. Không chỉ Heineken, các “ông lớn” khác như Carlsberg A/S hay Anheuser-Busch InBev cũng đã đưa ra cảnh báo về tình trạng nhu cầu giảm và sản lượng suy yếu.

Dấu ấn của Heineken tại Việt Nam

Theo báo cáo tài chính, doanh thu ròng của tập đoàn đạt gần 29 tỷ Euro, giảm khoảng 3,6% so với năm trước. Lợi nhuận hoạt động đạt gần 4,4 tỷ Euro và lợi nhuận ròng đạt 2,66 tỷ Euro, đều giảm xấp xỉ 3%.

Chia sẻ về kết quả này, CEO Dolf van den Brink nhận định năm 2025 là một năm đầy thách thức đối với ngành bia toàn cầu. Sự suy giảm thể hiện rõ khi ba thị trường chủ lực của Heineken gồm châu Mỹ, châu Âu và châu Á - Thái Bình Dương đều ghi nhận kết quả đi xuống, chỉ riêng khu vực châu Phi - Trung Đông duy trì tăng trưởng dương.

Cụ thể, khu vực châu Mỹ ghi nhận sản lượng 86,1 tỷ lít, giảm 3,6%; doanh thu ròng đạt 9,54 tỷ Euro, giảm 8,4%; lợi nhuận hoạt động giảm gần 9%. Tại châu Âu, sản lượng đạt 73,5 tỷ lít (giảm 4%), doanh thu 11,45 tỷ Euro (giảm 3,3%) và lợi nhuận hoạt động giảm gần 6%. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương gần như đi ngang về sản lượng với 45,5 tỷ lít, nhưng doanh thu và lợi nhuận vẫn giảm lần lượt khoảng 2,5% và 1%.

Ba khu vực này hiện chiếm tới 87,6% sản lượng tiêu thụ, đóng góp 87,5% lợi nhuận hoạt động và hơn 85% doanh thu của tập đoàn, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn và cũng lý giải vì sao Heineken phải đẩy mạnh tái cấu trúc.

Việc dịch chuyển sản xuất sang các thị trường chi phí thấp hơn như Việt Nam và Malaysia không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn nâng cao khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước biến động thị trường. Đối với Việt Nam, động thái này mang lại cơ hội lớn để củng cố vai trò trong chuỗi giá trị ngành đồ uống khu vực, đồng thời thu hút thêm đầu tư và nâng cao năng lực sản xuất. Về dài hạn, đây có thể trở thành một bước ngoặt giúp Việt Nam tiến sâu hơn vào mạng lưới sản xuất toàn cầu của ngành bia.

Tại Việt Nam, Heineken đã hiện diện hơn ba thập kỷ và trở thành một trong những nhà sản xuất bia nước ngoài thành công nhất. Doanh nghiệp hoạt động thông qua Công ty TNHH Bia Heineken Việt Nam và Công ty TNHH Bia và Nước giải khát Heineken Việt Nam, liên doanh giữa Heineken và đối tác trong nước.

Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra), đơn vị nắm 40% vốn tại cả hai liên doanh (còn Heineken Asia Pacific sở hữu 60% còn lại), ghi nhận khoản cổ tức lên tới khoảng 2.800 tỷ đồng chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025. Trong đó, khoảng 2.000 tỷ đồng đến từ mảng sản xuất và 800 tỷ đồng từ mảng thương mại.

Trước đó, năm 2024, Satra ghi nhận khoảng 3.443 tỷ đồng lợi nhuận từ các liên doanh, trong đó phần lớn đến từ Heineken Vietnam, tăng 24% so với năm trước. Tuy nhiên, năm 2023 từng ghi nhận sự sụt giảm đáng kể khi lợi nhuận từ liên doanh chỉ đạt khoảng 2.733 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh hơn 5.000 tỷ đồng của năm 2022. Diễn biến này phản ánh rõ tính chu kỳ của ngành bia cũng như tác động từ các yếu tố như suy giảm nhu cầu tiêu dùng và chính sách kiểm soát đồ uống có cồn.

Dù biến động ngắn hạn, Việt Nam vẫn được xem là thị trường có biên lợi nhuận cao đối với Heineken. Doanh nghiệp liên tục mở rộng đầu tư, với tổng vốn đầu tư của Heineken tại Việt Nam đã vượt 1 tỷ USD, đồng thời tập đoàn cam kết rót thêm khoảng 500 triệu USD trong thập kỷ tới. Đáng chú ý, nhà máy tại Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) đã được nâng công suất lên khoảng 1,6 tỷ lít mỗi năm, trở thành một trong những cơ sở sản xuất bia lớn nhất khu vực.

Các chỉ số tài chính cho thấy Heineken Vietnam là một “đầu tàu lợi nhuận” tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Việc gia tăng sản xuất trong bối cảnh tái cấu trúc khu vực vì vậy không chỉ mang ý nghĩa tối ưu chi phí, mà còn là bước đi nhằm tận dụng tối đa một thị trường đã chứng minh khả năng tạo dòng tiền mạnh mẽ trong nhiều năm qua.