Thép Việt Nam trở lại quỹ đạo tăng trưởng

Tổng Công ty Thép Việt Nam - CTCP (VNSTEEL, Mã CK: TVN) tổ chức ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 vào cuối tháng 4. Đây là năm thứ hai liên tiếp doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh cải thiện sau giai đoạn thị trường thép suy giảm kéo dài bởi áp lực từ bất động sản, xuất khẩu và giá nguyên liệu.

Theo tài liệu đại hội, năm 2025, TVN ghi nhận doanh thu bán hàng hợp nhất hơn 44.766 tỷ đồng, vượt 31,66% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế đạt 660 tỷ đồng, vượt 135,7% chỉ tiêu đề ra, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 577 tỷ đồng, tăng 71,2% so với năm trước.

Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt hơn 28.000 tỷ đồng. Hệ sinh thái của TVN gồm 15 công ty con cùng 19 công ty liên doanh, liên kết, trong đó có một số đơn vị đáng chú ý như công ty TNHH MTV Thép Miền Nam - VNSTEEL, công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên, công ty cổ phần Tôn Phương Nam và công ty cổ phần Kim khí TP.HCM.

Ở chiều ngược lại, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp ở mức hơn 17.700 tỷ đồng, chủ yếu là nợ ngắn hạn. Vốn chủ sở hữu duy trì trên 10.300 tỷ đồng. Cơ cấu cổ đông của TVN hiện ở trạng thái tập trung khi Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) nắm giữ 93,93% vốn điều lệ, kéo theo tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành trên thị trường ở mức thấp.

TVN đang đứng ở đâu trong nhóm thép niêm yết?

Bước sang quý I/2026, TVN tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khi doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt hơn 13.700 tỷ đồng, tăng khoảng 36% so với cùng kỳ, tương ứng hoàn thành khoảng 28% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế đạt 207,8 tỷ đồng, tương ứng khoảng 28,5% mục tiêu năm, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng mạnh 84%, lên mức 184 tỷ đồng.

Tại ngày 31/3/2026, lượng tiền và các khoản tương đương tiền của doanh nghiệp đạt 1.886 tỷ đồng. Quy mô tài sản và nguồn vốn không biến động lớn so với đầu năm khi tổng tài sản đạt khoảng 28.075 tỷ đồng, còn nợ phải trả ở mức 17.500 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế tăng lên khoảng 2.643 tỷ đồng.

Đáng chú ý, đà phục hồi không chỉ ghi nhận tại công ty mẹ mà còn lan rộng sang một số đơn vị trong hệ sinh thái của TVN. Trong quý I/2026, công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên (Mã CK: TIS) ghi nhận doanh thu khoảng 3.642 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ, đồng thời chuyển từ khoản lỗ 9 tỷ đồng cùng kỳ sang lãi gần 15 tỷ đồng.

Trong khi đó, công ty cổ phần Kim khí TP.HCM (Mã CK: HMC) cũng ghi nhận doanh thu đạt khoảng 2.344 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước, còn lợi nhuận sau thuế đạt hơn 13 tỷ đồng, tăng 63%. Kết quả tích cực tại một số đơn vị thành viên phần nào hỗ trợ bức tranh tăng trưởng chung của TVN trong quý đầu năm.

Đặt trong nhóm doanh nghiệp thép niêm yết, TVN tiếp tục duy trì vị thế trong nhóm có quy mô doanh thu lớn. Tuy nhiên, nếu đặt cạnh Tập đoàn Hòa Phát (Mã CK: HPG) – doanh nghiệp dẫn đầu ngành thép Việt Nam, khoảng cách về quy mô doanh thu và khả năng tạo lợi nhuận vẫn ở mức lớn.

Khoảng cách này thể hiện khá rõ khi đặt cạnh kết quả kinh doanh quý I/2026 của Hòa Phát trong quý đầu năm. Trong quý I/2026, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của Hòa Phát đạt khoảng 53.312 tỷ đồng, tăng khoảng 41% so với cùng kỳ và hoàn thành hơn 25% kế hoạch năm. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 9.056 tỷ đồng, tăng khoảng 170%, tương ứng hoàn thành 41% kế hoạch lợi nhuận năm 2026.

Riêng mảng sản xuất và kinh doanh thép ghi nhận doanh thu bán ra bên ngoài khoảng 50.900 tỷ đồng. Tại cuối quý I, tổng tài sản của tập đoàn đạt khoảng 259.300 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu gần 139.800 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế xấp xỉ 59.900 tỷ đồng.

Theo đó, doanh thu quý I của Hòa Phát cao gần gấp 4 lần TVN, trong khi lợi nhuận sau thuế chênh lệch khoảng 49 lần.

Ở nhóm tôn mạ, Tập đoàn Hoa Sen (Mã CK: HSG) ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ quý I/2026 đạt khoảng 9.230 tỷ đồng, tăng nhẹ 6,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, trái ngược với tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp giảm khoảng 42%, còn hơn 118 tỷ đồng.

Tính đến cuối quý I/2026, tổng tài sản của Hoa Sen đạt khoảng 23.224 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả tăng lên mức 11.745 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt 11.480 tỷ đồng, trong đó lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế đạt gần 5.060 tỷ đồng.

So với Hoa Sen, doanh thu bán hàng quý I của TVN cao hơn khoảng 4.500–4.700 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế cũng cao hơn khoảng 66 tỷ đồng.

Trong khi đó, công ty cổ phần Thép Nam Kim (Mã CK: NKG) ghi nhận doanh thu quý I/2026 giảm hơn 20%, xuống còn khoảng 3.277 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế giảm mạnh khoảng 66%, về mức 21,5 tỷ đồng trong bối cảnh thị trường xuất khẩu tiếp tục chịu áp lực.

Một số doanh nghiệp khác trong ngành cũng ghi nhận kết quả kinh doanh phân hóa trong 3 tháng đầu năm. Công ty Cổ phần Tôn Đông Á đạt doanh thu khoảng 3.589 tỷ đồng, giảm khoảng 10% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 51 tỷ đồng.

Đối với công ty cổ phần Tập đoàn Thép Tiến Lên (Mã CK: TLH), doanh thu trong 3 tháng đầu năm đạt khoảng 1.032 tỷ đồng, giảm 20%, song lợi nhuận sau thuế tăng hơn 110%, lên khoảng 6 tỷ đồng nhờ tiết giảm chi phí.

Diễn biến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp thép trong quý I/2026 diễn ra trong bối cảnh nhu cầu trong nước phục hồi. Theo số liệu thị trường của Hiệp hội thép Việt Nam (VSA) công bố trong tháng 4, sản xuất thép xây dựng trong quý I đạt 3,726 triệu tấn, tăng 24,1%; bán hàng đạt 3,97 triệu tấn, tăng 29% so với cùng kỳ năm 2025.

Đặt trong bức tranh doanh nghiệp thép niêm yết, TVN hiện nằm trong nhóm có quy mô doanh thu lớn, sở hữu hệ sinh thái sản xuất rộng với nhiều công ty thành viên và liên kết. Tuy nhiên, dù duy trì quy mô doanh thu ở nhóm cao, TVN vẫn ghi nhận khoảng cách đáng kể về tổng tài sản và lợi nhuận so với Hòa Phát – doanh nghiệp dẫn đầu ngành thép Việt Nam.