Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 10-12, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số đã được bổ sung vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân, với mức thuế suất 0,1%. Luật Thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.
Theo Luật, tài sản số là tài sản theo quy định tại Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo ra, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử. Tài sản mã hóa là tài sản số được tạo, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bằng công nghệ chuỗi khối, công nghệ sổ cái phân tán hoặc công nghệ số khác tương tự.
Việc bổ sung thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số vào diện chịu thuế Thuế Thu nhập cá nhân với mức thuế suất 0,1% là một bước đi rất đúng đắn và phù hợp với xu thế toàn cầu.
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, giá trị tài sản số – từ tiền mã hóa, NFT, vật phẩm trong game, tài sản trong nền tảng Web3… đã trở thành một phần quan trọng của dòng tiền xã hội. Khi thị trường càng lớn, việc đưa thu nhập này vào khuôn khổ thuế không chỉ giúp đảm bảo công bằng giữa các loại tài sản, mà còn tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách, thay vì để dòng lợi nhuận này chảy trôi không kiểm soát.
Mức thuế 0,1% cũng được xem là rất thấp, đủ để tạo tính pháp lý, nhưng không gây cảm giác “đánh mạnh” hay cản trở sự phát triển của hệ sinh thái tài sản số. Nó giống như một “tấm vé thông hành” giúp thị trường minh bạch hơn, nhà đầu tư được bảo vệ tốt hơn, và Nhà nước cũng có cơ sở để xây dựng chính sách dài hạn.
Nhưng câu hỏi quan trọng nhất là: làm thế nào để quản lý?
Đây chính là “nút thắt” mà nhiều quốc gia trên thế giới đang cùng đi tìm lời giải.
Quản lý tài sản số không thể áp dụng cách làm truyền thống giống như nhà đất, xe cộ hay chứng khoán trong nước. Tài sản số có đặc điểm phi biên giới, giao dịch 24/7, phân tán và ẩn danh, nên muốn kiểm soát hiệu quả, Việt Nam cần hướng tới các giải pháp hiện đại:
Kết nối dữ liệu với các sàn giao dịch (exchange) trong nước, yêu cầu định danh (KYC) và báo cáo giao dịch như chứng khoán.
Áp dụng công nghệ phân tích on-chain, truy vết giao dịch blockchain – điều mà nhiều nước phát triển đang triển khai rất thành công.
Xây dựng khung pháp lý cho sàn giao dịch tài sản số trong nước, giúp Nhà nước dễ kiểm soát, nhà đầu tư được bảo vệ, và thị trường hoạt động quy củ.
Khuyến khích khai thuế tự nguyện bằng nền tảng điện tử, đơn giản – tự động – dễ thực hiện.
Nói cách khác, việc đánh thuế không phải để siết chặt mà để khai mở một thị trường hợp pháp, minh bạch và an toàn hơn cho tất cả mọi người.
